Je was erbij > Overzicht

Nederlandstalige benamingen handelszaken - Koksijde & Oostduinkerke - 20/03/2010

Persbericht Davidsfonds afdeling Koksijde en afdeling Oostduinkerke - Wulpen

En waarom niet in het Nederlands…?

Wandelend door Keulen lees je in een winkelstraat Metzgerei. Wie door het Engelse York stapt, vindt Butchers’s. Voor ons onbegrijpelijke namen, maar één blik op de etalage volstaat om een slagerij te herkennen. Vertaling is niet nodig!. Het zou kunnen dat die handelaars een vreemde taal kennen, maar ze zijn trots op hun Duits of Engels en vinden een vertaling op hun etalageraam overbodig.

Aan onze Belgische / Vlaamse kust wordt terecht onze meertaligheid geroemd. Naast het Nederlands, gebruiken we graag Frans en Duits, onze drie nationale talen. En waarom ook niet wat Engels voor onze gasten van overzee!

De meeste buitenlanders verwachten niet dat ze in hun eigen taal geholpen worden. En als dit wél kan, dan vinden ze het prettig en makkelijk, maar beseffen ook dat dit een gunst is en géén recht!

Aan onze kust tref je bij villa’s en flatgebouwen vaak Engelse en Franse namen. Vooral Franse naamgeving was vroeger in. En vandaag eigenlijk nog steeds. Die situatie heeft een historische verklaring:

Eeuwenlang namen zonen het beroep van vader over. Boerenzonen werden boer, en visserszonen trokken naar zee. Het opkomende kusttoerisme bood echter vanaf de jaren 1900 aan de vissersbevolking de mogelijkheid om los te komen van de steeds aanwezige armoede. Ook de vele West-Vlamingen die naar de kust kwamen om hun geluk te beproeven, hadden net als de autochtonen weinig moeite om de gepaste houding aan te nemen.

Sinds generaties gedroegen deze mensen zich tegenover de rijke heren onderdanig en respectvol. Gezien de vakantiegangers tot aan de Tweede Wereldoorlog bijna uitsluitend tot de gegoede stand behoorden en ze – of ze nu uit Vlaanderen, Wallonië of Frankrijk kwamen – allemaal Frans spraken, deed men zijn uiterste best om hen ook op dit stuk tegemoet te komen.

Omstreeks 1950 had slechts 10,5% van de villa’s en flats in Koksijde een Nederlandse naam. Dat is sindsdien niet noemenswaardig veranderd. Door de trend van de laatste jaren waarbij steeds meer Franssprekende senioren zich aan de Westkust vestigen, lijkt het Vlaamse karakter van de streek nog meer te verbleken. Niet iedereen wil op zijn vakantiebestemming een kopie van thuis; dat geeft niet het gevoel van er eens echt uit te zijn. Streekgebonden namen kunnen daarbij helpen. Met wat fantasie is het iedereen mogelijk een passende naam te verzinnen. Of wat gedacht over bv. Restaurant De Zwarte Olijf of Restaurant De Hongerige Monnik? Een souvenirwinkel kan De Vier Windekens heten en een café mag best de naam In de volle glazen dragen.

Men verwacht in de Ardennen geen Engelse of Duitse namen. Evenmin zoekt de doorsnee toerist dit bewust aan de kust. En Nederlandse naamgeving belemmert meertaligheid niet. Veel restaurants brengen een menu mét omschrijvingen die het vreemde bezoekers makkelijk maken. Een wijze beslissing!

De Davidsfondsafdelingen van Koksijde en Oostduinkerke – Wulpen namen het initiatief om de aandacht te vestigen op de Nederlandstalige benamingen van handelszaken in Koksijde. Er werd gezocht naar de meest originele en kwaliteitsvolle Nederlandstalige benaming voor een handelszaak binnen de gemeente. Uiteindelijk werden twee namen geselecteerd:

‘t Eindeloos Begin in Koksijde. (R. Vandammestraat 34 - Tel: 058/51.51.84)

Dit café heette vroeger De Kustvliegers. Die naam dateerde uit de tijd dat militairen het straatbeeld van Koksijde-Dorp nog sterk bepaalden. Intussen kwam een nieuwe eigenaar – vroeger al uitbater in een andere gemeente – die aan de kust een nieuwe start wou maken en hoopte dat zijn zaak een heel lang leven beschoren zou zijn. Vandaar een fijnzinnig spel met de woorden Begin en Eindeloos.

De Spelleplekke in Oostduinkerke. (IJslandplein 10 - Tel: 058/62.36.16)

De Koksijdse archeoloog Karel Loppens tekende in 1936 een kaart ‘De Ysermonding vóór de bedijkingen’. Tussen het huidige De Panne en Westende vermoedde hij vijf brede kreken of getijdegeulen. In de 12de eeuw waren de twee belangrijkste daarvan het Schipgat (tussen Koksijde en Oostduinkerke) en het Vloedgat (nabij Groenendijk). Vanuit Wulpen werd op het grondgebied van Oostduinkerke omstreeks 1120 het gehucht Dunacapella gesticht. Vermoedelijk in de 13de eeuw ontstond nog wat dichter bij zee een vissersdorp dat Nieuwe Yde genoemd werd. Toen het Vloedgat omstreeks 1600 verzandde, verdween het gehucht. Pas aan het begin van de 20ste eeuw werd de ligging ervan teruggevonden. Ook werden duizenden kleine spelden opgegraven. Daardoor kreeg de vindplaats de toepasselijke naam Spelleplekke. Naast gewone spelden waren er ook vele die verzilverd werden. Loppens bestudeerde en beschreef ze wel, maar tastte in het duister wat het gebruik ervan betrof. Jos Maertens, een andere onderzoeker, opperde dat ze misschien handig waren om de kanten mutsen van de vrouwen in goede vorm te houden. Dat zou een mogelijke verklaring kunnen zijn, maar het blijft een open vraag of er daarvoor zulke grote hoeveelheden nodig waren.

Twee namen die nauw met de streek verbonden zijn. Ze tonen aan dat met wat geduld én fantasie iets unieks mogelijk is. Namen die zowel door toeristen als streekbewoners gesmaakt worden. Bizarre namen en vreemde talen hoeven dus niet!

Op zaterdag 20 maart werd tijdens een korte plechtigheid aan deze beide handelszaken een eresculpuur overhandigd. Het betreft een creatie van Fernand Vanderplancke genaamd “Duinenpan, in de bocht van de Noordzee”. Deze actie was mogelijk dank zij de medewerking en de financiële steun van het gemeentelijk elfjulicomité.

Info en foto's: Paul Depondt, Secretaris Davidsfonds Oostduinkerke-Wulpen

Enkele voorbeelden:

  • Jullie organiseren of bezoeken een rommelmarkt, een tentoonstelling, ...
  • Jullie voeren een protestactie voor meer fietspaden in uw gemeente
  • Jullie bedrijf hield een opendeurdag
  • Jullie vereniging organiseert een groot evenement
  • Je grootmoeder wordt 100 jaar
  • Je huwt
  • Je ouders vieren hun huwelijksjubileum
  • Jullie krijgen een kindje of een tweeling
  • ...

Foto's en een korte begeleidende tekst kun je steeds doorsturen naar info@westhoek.be

Technische vereisten:

  • foto's: apart doorsturen in gif- of jpg-formaat (max. 400 pixels breed)
  • tekst : in je mailbericht of een Word-document

Foto's en teksten die niet voldoen aan deze voorwaarden zullen systematisch geweigerd worden.