Je was erbij > Overzicht

10de verjaardag dag van de Vlaamse bietenarbeiders - Verbroederingsfeest Koekelare met Livry Louvercy - 19/09/09/2009

Op zaterdag 19 september 2009 werd de 10de verjaardag van het verbroederingsfeest voor Livry-Louvercy gevierd. Op uitnodiging van het gemeentebestuur van Livry-Louvercy trok een volle bus vanuit Koekelare opstaplaats aan de buitenschoolse kinderopvang De Buidel naar Livry-Louvercy, een gemeente in het Franse departement van de Marne (welbekend als de Champagne regio). Het is een zeer klein dorpje met minder dan 1000 inwoners waar destijds heel wat bietenarbeiders uit Vlaanderen hun brood gingen verdienen. In 1999 hebben de Vlaamse bietenmannen immers aldaar de harten van de lokale bevolking veroverd en dit deden we 10 jaar later opnieuw. 4 bussen trokken toen precies op 19 september 1999 naar Livry-Louvercy voor de dag van de Vlaamse bietenarbeiders.

Burgemeester Patrick Lansens vertelt: "Het was dus exact 10 jaar geleden dat we op zondag 19 september met een ruime delegatie van Koekelare te gast waren in Livry-Louvercy. Die dag verwierf onze gemeente een stukje grond in deze gemeente hier in de Marnestreek, waar destijds zoveel Koekelaarse seizoensarbeiders naartoe trokken om hun brood te verdienen. Dit stukje grond, met daarop de "boom van de bietenmannen", kreeg een dubbele symboolfunctie. Het werd enerzijds een symbool voor de blijvende verbondenheid vanwege de Koekelaarse gemeenschap met de Koekelaarse seizoensarbeiders van weleer. Maar het was anderzijds ook een symbool van vriendschap tussen Vlamingen en Fransen."

De pioniers van destijds die het feest in 1999 hebben georganiseerd waren Walther Holvoet, Robert Vande Caveye, Robert Goethals en Jean-Marie Lootens.

Robert Vande Caveye: "De basis van dit gebeuren lag eigenlijk bij Walther Holvoet en Robert Goethals die ons hebben betrokken als feestcomité om de feestelijkheden op 19 september 1999 in goede banen te leiden." De toenmalige gemeentesecretaris Robert Goethals was toen tevens één van de drijvende krachten om dit mee gestalte te geven. Robert Goethals:"Op een bepaald moment is er een film gemaakt over de "fransmans". Walther Holvoet en ikzelf zijn toen daarvoor naar Livry-Louvercy getrokken met de regisseur André Vandevijvere en de bietenman Cyriel Deseure uit Bovekerke. Deze film is nog altijd te bezichtigen in het Fransmansmuseum nabij het cultureel centrum De Brouwerij in Koekelare. De interviews voor deze documentaire film gebeurden onder "l'arbre de beteraviers", de boom van de bietenmannen, een wilde paardenkastanje. Cyriel vertelde ons dat de boom gebruikt werd om onder te rusten en dat was ook als dusdanig in het dorp bekend. Ik herinner het mij nog goed: Walther Holvoet zei me toen, als ik burgemeester word, zal ik hier een feest organiseren en deze boom in ere herstellen als herdenking aan onze bietenmannen," stelt Robert Goethals.

Burgemeester Patrick Lansens vervolgt: "We hebben op zondag 19 september 1999 het kunstwerk van de gekende Vlaamse zanger en kunstenaar Willem Vermandere onthuld. Dit kunstwerk werd door de gemeente Koekelare geschonken aan de gemeente Livry-Louvercy. Met dit kunstwerk heeft Willem Vermandere niet alleen de verbondenheid uitgedrukt van de seizoensarbeiders met de dorpsgemeenschap tijdens hun verblijf in Frankrijk, maar ook onze Vlaamse geaardheid, herkenbaar in de inzet en de vakbekwaamheid van onze seizoensarbeiders. Die zondag 19 september 1999 was toen voor ruim 200 inwoners van Koekelare die hier toen aanwezig waren - we kwamen hier naartoe met maar liefst 4 volle bussen - een memorabele dag. De warme ontvangst en het prachtige feest zijn velen van ons tot op vandaag bijgebleven. Vier jaar later, op 25 oktober 2003 waren wij hier opnieuw te gast. Naar aanleiding van een herverkaveling werd het Koekelaarse stukje grond toen overgebracht naar een andere plaats. Het nieuwe perceel met dezelfde oppervlakte werd toen voorzien naast een rustplaats voor voorbijgangers langs de weg van Reims naar Livry-Louvercy, in de nabijheid van het oorspronkelijke perceel. Een informatiebord verwijst naar de boom van de bietenmannen. Op die dag hebben wij toen dat nieuwe Koekelaarse lapje grond ingewijd."

Burgemeester Patrick Lansens vervolgt: "Het is een tweetal maanden geleden dat wij van de gemeente Livry-Louvercy een uitnodiging voor het feest naar aanleiding van de 10de verjaardag van de dag van de Vlaamse bietenarbeiders hebben gekregen. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om de heer burgemeester, de schepenen en de gemeenteraadsleden van Livry-Louvercy van harte te danken voor het feit dat zij die memorabele dag van 19 september 1999 niet zijn vergeten. Wel integendeel, ze hielden zich eraan om exact 10 jaar later deze dag te gedenken en er opnieuw een feestelijke dag van te maken. Het heeft mij echt verheugd om te zien dat naast een ruime delegatie van de gemeenteraad van Koekelare ook een delegatie bietenmannen -en vrouwen, die er 10 jaar terug ook al bij waren, enthousiast hebben gereageerd. Ze wilden deze dag zeker niet missen. Sommigen onder hen zijn ondertussen hoogbejaard en waren niet langer in staat om mee te komen, anderen hebben ons ondertussen jammer genoeg moeten verlaten. Laat ons vandaag alle bietenarbeiders van weleer nog eens speciaal in herinnering brengen en nog eens blijven stilstaan bij de noeste arbeid die zij hier in het verleden hebben verricht. Dankzij hun harde labeur steeg het welvaartsniveau van vele gezinnen in Koekelare," aldus burgemeester Patrick Lansens.

oormalig gemeentesecretaris Robert Goethals en nu eresecretaris vertelt verder: "Het is al van voor 1999 geleden dat we met het gemeentebestuur voor de l'arbre de betteraviers een plakkaatje hebben gezet ter herinnering aan onze bietenmannen. Dat hebben we toen gevierd in een lokaal café. De vriendschapsbanden zijn er toen enorm gegroeid. Destijds kregen ze ook nog een stukje grond van Livry-Louvercy aangeboden en dit mooi verpakt in een klein houten kistje." Het waren vooral Walther Holvoet en Robert Goethals die destijds op het lumineuze idee kwamen om een stukje grond te bemachtigen als ultiem eerbetoon aan de bietenmannen. Robert Goethals vervolgt:"We hebben dit toen op 19 september 1999 uitbundig gevierd. Hierbij hebben wij toen een kunstwerk geschonken van de hand van Willem Vermandere. Het heet toepasselijk "Man van de aarde", als verwijzing naar het wroeten van de bietenmannen in de aarde. Ik herinner mij dat dit beeld werd gezet met een toelage van de provincie. Gouverneur Paul Breyne heeft hiertoe grote inspanningen voor ons gedaan. De firma Dewaele schonk destijds de kasseistenen. Ik ben de inzet van Jean-Marie Lootens en Robert Vande Caveye nog niet vergeten. Ik kon echter helaas zelf niet meegaan door een hernia. Uitgerekend gouverneur Breyne was de enige man die mij die dag heeft opgebeld. Ook hij vond het jammer dat ik er niet kon bij zijn."

obert Goethals benadrukt dat hij destijds voor de plaatsing van het beeld van Willem Vermandere op 19 september 1999 kon rekenen op de medewerking van Eddy Brackx en Daniel Devreker, die zich ook hebben ingezet voor de omkleding rond de boom waaronder de bietenmannen destijds gingen schuilen. Pastoor Dejaegher was er destijds ook graag bij. Voor het beeld van Vermandere en de omkleding van het monument voor de Vlaamse bietenmannen werd gebruik gemaakt van typisch Vlaamse materialen. We wilden ook speciaal kasseistenen rond het monument voor de Vlaamse bietenarbeiders. Robert Goethals:"Uiteindelijk zijn veel Fransmans kasseilegger geworden. De gebroeders Dewaele hebben destijds 100 000 BEF (2500 euro) geschonken, omdat vele bietenmannen nadien bij hen zijn gaan werken. En de bietenmannen waren blijkbaar hele goede arbeiders..."

Zoals we hier al stelden, hebben destijds Jean-Marie Lootens en Robert Vande Caveye de leiding genomen in de praktische organisatie van het grote feest voor de bietenmannen op 19 september 1999. Jean-Marie Lootens vertelt: "Met Robert Goethals, Walther Holvoet en Robert Vande Caveye hebben we de voorbereiding op ons genomen van dit feest. We zijn toen gaan onderhandelen met de gemeentesecretaris en burgemeester van Livry-Louvercy, de heer Jean-Pierre Caspar. Uiteindelijk zijn we dan met 4 bussen vanuit Koekelare naar Livry-Louvercy getrokken. We zijn toen naar de zaal van Mourmelon Le Grand gegaan. De plaatselijke slager heeft daar toen de maaltijd voor 350 mensen verzorgd. Het programma was zeer aantrekkelijk en de Vosjesvrienden gingen toen mee om het geheel op te luisteren. Het was een echt mooie dag, net als vandaag trouwens."

Ondertussen werd voor de komst van de hoge snelheidstrein een stukje herinneringspark op een ander locatie aangebracht. Jean-Marie Lootens: "Dat stukje grond behoorde aan de gemeente Koekelare toe met een officiële akte van de notaris. We hebben dit stukje grond laten verleggen. De landbouwer was bereid om een ander stukje grond aan Koekelare te schenken en dit te verwisselen. Uiteindelijk heb ik vernomen dat het tracé weer gewijzigd is en de "Hoge Snelheidstrein" daar uiteindelijk toch niet is gepasseerd. Het tracé is dan toch gewijzigd."

Robert Vande Caveye: "In 2003 organiseerden wij met Feestcomité in Koekelare ook een grote bietenstoet. De mensen van Livry-Louvercy kwamen met een volle autobus naar Koekelare om de feestelijkheden bij te wonen. Toen waren er meer dan 1900 uitgehouwen bieten te bezichtigen, een poging om in het Guiness Boek of records te komen." Verschillende mensen bleven dan in Koekelare logeren, waaronder ook bij Raf Wilaert. Daar kwam een koppel of 3 à 4 's morgens ontbijten en brachten daarna een bezoek aan toeristische bezienswaardigheden in West-Vlaanderen. Robert Vande Caveye vervolgt:"In 2005 is een nieuw verbroederingsfeest niet doorgegaan, terwijl het Feestcomité een dagprogramma in samenwerking met Luc Mestdagh had opgesteld. Dat programma is toen afgekeurd. Met dit feest vandaag wordt de gemeente Koekelare met de neus op de feiten gedrukt. Het gemeentebestuur van Livry-Louvercy heeft zelf het initiatief genomen en we zijn daar uiteraard zeer blij om. We hebben er zeker een blijvende indruk achtergelaten. Het is toch ongelofelijk om te zien welke inspanningen een dergelijk klein dorpje voor ons heeft gedaan. Ze hebben geen voetbalploeg, geen brandweer, geen zaal en moeten naar een andere gemeente trekken om ons een feestmaaltijd te kunnen aanbieden. Uiteindelijk mogen we zeggen dat we zeker de mensen nog eens zullen moeten terugvragen. Dat is toch een vorm van beleefdheid."

De 10de verjaardag in Livry-Louvercy werd gevierd met een prachtig feest en vooral een zeer lekkere feestmaaltijd waar ze echt aan alles hadden gedacht. Er was ook champagne voor iedereen. Dat heeft ons deugd gedaan. Het zal voor ons moeilijk worden om een dergelijk feest te evenaren als zij terug komen, maar de burgemeester van Koekelare, de heer Patrick Lansens, de schepen van toerisme Tom Pollentier, schepen Eric Huyghe, schepen Dirk Ampoorter en schepen Kelly Tanghe zijn vast van plan om een mooi feest als wederdienst te organiseren. Ook Paul Dereeper, voorzitter van de cultuurraad, wil meewerken aan een dergelijke organisatie. Benieuwd of ook het comité met Jean-Marie Lootens, Robert Vande Caveye en Robert Goethals ook opnieuw zullen meewerken om van dit feest een geslaagd feest te maken. Burgemeester Patrick Lansens heeft ons bevestigd dat de mensen van Livry-Louvercy terug uitgenodigd worden op 8 mei 2010 in Koekelare! Een datum om te onthouden!

Ook voor mij was dit een prachtige dag om te beleven. Ik heb immers in Livry-Louvercy mijn verjaardag gevierd en 10 jaar geleden was ik er ook al bij. Het was ongelofelijk om al deze mensen terug te zien. We zijn alweer 10 jaar ouder, maar de herinneringen aan al deze mooie momenten die ik mee met de burgers van Koekelare en Livry Louvercy heb meegemaakt, blijven steeds nazinderen en verder leven. Afscheid nemen was wel opnieuw moeilijk en dit zeker ook voor Cyriel Deseure, de man die af en toe wat moeilijke momenten heeft gekend... Ontroerd omdat hij dit opnieuw kon meemaken. Een 10-tal jaar geleden dacht hij dat het wellicht de laatste keer zou zijn. Op 19 september 2009 heeft hij ingezien dat we inderdaad nooit mogen wanhopen.



Info en foto's: Andy Vermaut

Enkele voorbeelden:

  • Jullie organiseren of bezoeken een rommelmarkt, een tentoonstelling, ...
  • Jullie voeren een protestactie voor meer fietspaden in uw gemeente
  • Jullie bedrijf hield een opendeurdag
  • Jullie vereniging organiseert een groot evenement
  • Je grootmoeder wordt 100 jaar
  • Je huwt
  • Je ouders vieren hun huwelijksjubileum
  • Jullie krijgen een kindje of een tweeling
  • ...

Foto's en een korte begeleidende tekst kun je steeds doorsturen naar info@westhoek.be

Technische vereisten:

  • foto's: apart doorsturen in gif- of jpg-formaat (max. 400 pixels breed)
  • tekst : in je mailbericht of een Word-document

Foto's en teksten die niet voldoen aan deze voorwaarden zullen systematisch geweigerd worden.