Je was erbij > Overzicht

Opening Laag-Vlaanderenroute - Wervik - 10/05/2009

Op zondagvoormiddag 10 mei 2009 vond de opening plaats van de Laag-Vlaanderenroute in Wervik. Plaats van afspraak: aan de waterkant langs de Leie.

Terwijl het bord wacht op de onthulling, kreeg iedereen koffie of een fruitsapje.

Fietsen, wandelen, te paard, ... er komen hier heel wat routes voorbij.

Burgemeester Johnny Goos wenste alle moeders een mooie moederdag en gaf dan het woord aan schepen Bercy Slegers, schepen van groen en natuur van de stad Wervik.

"Geachte heer gedeputeerde Durnez,
Beste burgemeester en collega-gemeenteraadsleden,
Beste aanwezigen allemaal,

Ik ben zeer blij om iedereen op deze mooie dag te mogen verwelkomen hier aan de boorden van de Leie in Wervik. Vandaag openen we niet zo maar een wandeling, we openen een wandeling die er gekomen is omwille van de natuur, het erfgoed en de jarenlange geschiedenis die het gebied Laag-Vlaanderen rijk is. En bovenal omdat de bewoners, de eigen milieu en groendienst van de stad én ook vereniging Natuurpunt hun hart verloren hebben aan de natuur in dit gebied.

Onlangs erkende de Vlaamse overheid dit stukje Laag-Vlaanderen in het RUP Leie - Vallei als Natuurgebied. Als schepen van milieu ben ik hierom zeer verheugd want de weinige waardevolle en schone stukjes natuur die Wervik nu nog rijk is moeten we zeker en vast koesteren. Sinds de rechttrekking van de Leie trad er een verdroging van dit meersengebied op. Het is daarom van belang dat we in de toekomst een herstel van de natuurwaarden proberen na te streven. Samen met de gebruikers van de gronden en met financiële middelen van de Vlaamse overheid, VLM, slagen we er nu toch al enkele jaren in om het beheer van dit gebied te ondersteunen via de beheersovereenkomsten.

De wandeling in Laag-Vlaanderen reikt veel verder dan de natuur zelf. Dit is historisch de plaats waar de grensarbeiders de Leie overstaken met een ponton van de Vlaamse naar de Franse oever om hun weg verder te zetten. De Leie, een romantische blauwe ader waar Wervik mee verknocht is. Deze geschiedenis en dit gevoel hebben we ook proberen te verweven doorheen heel de wandeling.

Dit startpunt is symbolisch gekozen. De blauwe ader is namelijk ook een geliefd punt voor bedrijvigheid, hier achter mij rechts van de bootweg eindigt het industriegebied, dit is een zone van watergebonden industriegebied. Vanaf de start hier over de volgende 500 meter zult u het contrast zien. Want dan treden we de vroegere Leie-meersen binnen. Een folder, 4 infoborden en een educatief pakket voor scholen geeft alle geheimen prijs van deze 3,5 km groen en natuur.

Aangezien de natuur het belangrijkste is, zijn er heel weinig infrastructuuringrepen gebeurd. Er is bewust geopteerd om geen paaltjes te plaatsen, de folder én de borden wijzen de weg. Op die weg komen we de spaanse waterput tegen, een spaanse hoeve, de poel herinnert ons aan de vroegere leie-meersen, het Frans bosje een terrein vol zeldzame fauna en flora en langs het jaagpad zien we het slibeiland, dat na afsluit zal afgedekt worden en ook als natuur zal ontwikkeld worden, liggen op de Franse oever.

Wat we wel nog verwachtende zijn ter hoogte van deze plaats op het jaagpad is de installatie van een rustpunt. Dit rustpunt komt er, in samenwerking met de provincie en Leiedal die in het kader van hun beeldkwaliteitsplan een poging willen doen om de rustpunten, de banken én andere infrastructuurelementen langs de Leie volgens een zelfde principe en dezelfde materialen willen installeren. Dit zou gebeuren langs verschillende plaatsen langs de Leie. Dit rustpunt is er vandaag nog niet maar zal er tegen volgende zomer normaal gezien zeker geïnstalleerd zijn.

We konden dit vandaag niet openen zonder de inzet van:

  • Natuurpunt die blijft ijveren voor de bewaring van dit gebied
  • Noël Desremeaux die heel veel kennis heeft van wat er zich hier in dit gebied in het verleden en nu afspeelt,
  • De milieudienst, de cultuurdienst, toeristische dienst, de oudheidkundige kring, de vereniging Vivoriucum Romanum die in hun afchief doken die vandaag ook het beste van zichzelf geven
  • Het agentschap waterwegen en zeekanaal
  • En de belangrijkste partner, de provincie West-Vlaanderen: Johan Vandenberghe, Tim Denutte en onze zeer gelievede gedeputeerde van Milieu, Jan Durnez. Zonder de expertise van de provincie zou dit project zeker niet zo goed uitgewerkt geweest zijn. Bedankt daarvoor.

Wij hopen dat dit geen eindpunt is, wij willen er in Wervik naar streven om na deze wandeling, straks ook het Reutelbeekpad te openen én in de komende jaren nog tal van andere samenwerkingsprojecten te realiseren met de verschillende partners.

Dit komt de natuur, maar ook de uitstraling van de stad én de leefbaarheid van de bewoners ten goede. Straks zullen we allen samen kunnen genieten van het mooie groen langs de romantische blauwe ader van Wervik. Bedankt aan iedereen."

Daarna was het de beurt aan Jan Durnez, gedeputeerde van de provincie West-Vlaanderen:

"Beste aanwezigen,

Het uitwerken van enkele educatieve routes in de Leievallei werd opgenomen in het niveau III-project Leievallei in het kader van de Samenwerkingsovereenkomst Milieu 'Opstap naar een duurzame ontwikkeling' tussen de Provincie en het Vlaams Gewest.

Het niveau III-project is een geïntegreerd gebiedsgericht project en omvat een actiepakket met acties in de sfeer van natuur, landschap, water, mobiliteit, ... In dit geval is er een actiepakket samengesteld voor de Leievallei tussen Wervik en Kortrijk.

Het niveau III-project ging van start op 15 juni 2006 en liep aanvankelijk voor twee jaar. Het totale budget voor het niveau III-project bedraagt ongeveer 400.000 euro. De verschillende deelacties worden maximaal voor 75 % door Vlaanderen gesubsidieerd. Een vraag tot verlenging werd door de bevoegde Minister Crevits gehonoreerd met een verlenging van 1 jaar tot 15 juni 2009.

Educatieve paden in de Leievailei

De educatieve routes vertrekken vanuit een globale benadering van de omgeving: niet alleen natuur en landschap, maar ook thema's als cultuurhistorisch erfgoed, landbouw, recreatief medegebruik, enz. kunnen aan bod komen. De uitwerking van volgende educatieve routes werd eveneens voorzien: Laag Vlaanderen, Marke Prikkelpad, Neerbeek Bissegem en Geluwe-Reutelbeek in Menen/Geluwe.

De routes zijn wandeltrajecten die de gebruikers informeren over natuur, landbouw, landschap, erfgoed, historie, enz. in het gebied. Ook de scholen krijgen een programma voorgeschoteld om met de provinciale Landschapskoffer of andere educatieve pakketten in deze gebieden op stap te gaan. Gezinnen kunnen gebruik maken van 'het gezinsrugzakje' dat binnenkort uitleenbaar is vanuit het Tabaksmuseum in Wervik. Met het rugzakje kan je, tijdens een ontspannende wandeling of een familie-uitstap, actief bezig zijn in de natuur. In het rugzakje bevinden zich eenvoudige materialen en opdrachten waarmee je een aantal natuurelementen (bomen, bermen, vogels, kriebelbeestjes, landschappen) beter kan waarnemen. Op aanvraag kunnen ook gidsen op het traject voorzien worden.

Laag Vlaanderen was vroeger een meersengebied langs de Leie. Sinds de rechtrekking van de Leie in het begin van de jaren '90 en het versneld afvoeren van water van hoger gelegen percelen, ondergaat het gebied een verdroging waardoor de typische flora van meersen, de amfibieën en waadvogels te lijden hebben. Provinciaal en stedelijk werden in het verleden verschillende beheersovereenkomsten rond botanisch beheer (niet bemesten, niet sproeien en op bepaalde tijdstippen maaien) met landbouwers afgesloten. De VLM heeft nu deze overeenkomsten overgenomen. De stad Wervik had in dit gebeied een GNOP (Gemeentelijk Natuurontwikkelingsprogramma) en plantte verschillende KLE's (Kleine Landschapselementen) aan en graafde enkele poelen. Het gebied heeft een interessant verleden rond grensarbeid, WO I en de Spaanse periode. Onderwerpen die aan bod komen langs de route (folder en drie borden) zijn: natuur, landbouw, rechttrekking Leie, grensarbeid, WO I en toekomst (is nu Vlaams Ecologisch Netwerk-gebied). In de nbije toekomst komt er een rustpunt voor fietsers en wandelaars langs de Leiei in Lag Vlaanderen (ook met financiering vanuit het NIv III project-)."

Hij vervolgde: "In dergelijke gebiedsgerichte projeten ligt de grootste uitdaging in het verenigen van verschillende partijen achter eenzelfde visie. In Laag Vlaanderen zijn zowel de stad Wervik, de VLM, ANB, WenZ, landbouwers, Natuurpunt en bewoners actief (en betrokken geweest in de realisatie van het educatief pad). In de toekomst is het wenselijk om een nog betere samenwerking tussen alle partners te bevorderen. In het gebied staat er namelijk nog heel wat werk op de plank:

  • in het Gewestelijk Ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) Leievallei staat een groot deel van Laag Vlaanderen ingekleurd als natuurgebied. Het gebied is bestemd voor de instandhouding, de ontwikkeling en het herstel van d enatuur, het natuurlijk milieu en bos. Recreatief medegebruik is een ondergeschikte functie. Alle werken, handelingen en wijzigingen die nodig zijn voor de ontwikkeling, de instandhouding en het herstel van de natuur, het natuurlijk milieu, bos en van de landschapswaarden zijn toegelaten
  • de inwoners van Laag Vlaanderen zijn vragende partij om de vroegere aanwezige poelen opnieuw uit te graven zodat amfibieën opnieuw kansen krijgen
  • Het eiland voor Laag Vlaanderen zal natuurlijk ingericht worden van zodra het slibstort afgewerkt is
  • het Seine-Schelde project wordt nu in vorm gegoten. Daarbij moet de Leie verdiept worden om de passage van een tonnenmaat van 4.500 ton mogelij te maken. Een tweede aandachtspunt is 'rivierherstel' als compensatiemaatregel. Het doel daarbij is om de Leiei haar natuurlijk karakter als rivier terug te geven. OP het programma staan o.a. de realisatie van natuurlijke oevers (een eerste strook werd dit jaar gerealiseerd tussen Menen en Wevelgem) en vernatting van meersgebieden zoals Laag Vlaanderen.

Het provinciebestuur zal zich in de toekomst blijven engageren rond de ontwikkelingen in Laag Vlaanderen. Wij hopen dan ook op een goede samenwerking met alle betrokken partijen", aldus Jan Durnez.

Na de speechen was het tijd voor het onthullen van het infobord.

En konden we vertrekken voor onze wandeling.

Uiteraard paseert ook de Tabaksroute hier.

Toelichting door Noël Desremeaux die een aantal foto's toonde van de overzet, het café, de rol van de Duitsers tijdens de oorlog, ...

Rechts het oude café dat misschien in de toekomst opnieuw café kan worden.

Niets dan tevreden gezichten.

Laag-Vlaanderen is een deel van Wervik waar je eigenlijk speciaal naar toe moet. Anders passeer je er normaal gezien niet. Maar het loont zeker de moeite.

Ook Natuurpunt was van de partij. Enkele medewerkers gaven toelichting.

Neen, niet de koeien ...

Noël was van zijn fiets gestapt en gaf hier nog wat extra uitleg. Op de achtergrond de Sint-Medarduskerk van Wervik.

De hoeve 'Ten Langen Meersch'.

Wat verder gaf een medewerker van Natuurpunt bijkomende uitleg bij wat volgens hem een uniek stukje natuur is.

We laten je genieten.

Bij de landbouwer staat de selder klaar om te planten.

En nog wat mooie natuur.

Tot zover dit deel van deze nieuwe wandeling. Van de wandeling (3,5 km) is een folder verkrijgbaar die je kunt bekomen bij de dienst toerime van de stad Wervik.

Enkele voorbeelden:

  • Jullie organiseren of bezoeken een rommelmarkt, een tentoonstelling, ...
  • Jullie voeren een protestactie voor meer fietspaden in uw gemeente
  • Jullie bedrijf hield een opendeurdag
  • Jullie vereniging organiseert een groot evenement
  • Je grootmoeder wordt 100 jaar
  • Je huwt
  • Je ouders vieren hun huwelijksjubileum
  • Julle krijgen een kindje of een tweeling
  • ...

Foto's en een korte begeleidende tekst kun je steeds doorsturen naar info@westhoek.be

Technische vereisten:

  • foto's: apart doorsturen in gif- of jpg-formaat (max. 400 pixels breed)
  • tekst : in je mailbericht of een Word-document

Foto's en teksten die niet voldoen aan deze voorwaarden zullen systematisch geweigerd worden.