Je was erbij > Overzicht

Een berg vol verhalen - Kemmel - 11/10/2008

De Kemmelberg is één van de vier getuigenheuvels in Heuvelland. Hij is het levende bewijs dat het landschap miljoenen jaren geleden er anders heeft uitgezien dan nu. Door zijn harde ondergrond van zandsteen heeft hij de erosie van de oerzeeën en de winden weerstaan. En toen de mens op het aardse toneel verscheen, was hij al een baken in het landschap.

In 1995 werden de eerste 21 hectaren van het Provinciedomien De Kemmelberg aangekocht. In 2008 vierden men met een theaterwandeling het feit dat het Provinciedomein De Kemmelberg inmidels 100 hectaren groot is.

Aan de Kemmelberg 'kleven' veel boeiende en ook soms wel straffe verhalen. Deze wou men terug tot leven brengen via een theaterwandeling. De gesprekken van de acteurs zijn verzonnen, de feiten zijn waar gebeurd. Deze wandelingen gingen door in het weekend van 11 en 12 oktober. Westhoek.be was erbij op zaterdagnamiddag 11 oktober.

Plaats van afspraak was het kasteel De Warande te Kemmel dat momenteel dienst doet als gemeentehuis van de gemeente.

Na de verwelkoming door Ann Vansteenhuyse (Regionaal Landschap West-Vlaamse Heuvels), neemt gids Erwin Verfaillie ons mee op de tocht.

Het centrum voor jeugdtoerisme De Lork waar jaarlijks vele duizenden jongeren verblijven.

We ontmoeten een predikant.

Het was mooi weer op zaterdagnamiddag.

De rijke leemgronden aan zijn voeten leenden zich uitstekend voor de landbouw, ook al in de prehistorie. De vele zandlagen op de flanken zorgden jaren lang voor zand- en voor de broodwinning van heel wat Heuvellanders. De bouwnijverheid in de streek vaarde er wel bij. Tijdens de 19e eeuw brachten heel wat leden van de Noordfranse burgerij hun zomer door in één van hun buitenverblijven te Kemmel. En wanneer het Provinciebestuur in 1995 21 hectare bos aankocht op de berg, werden de eerste stenen gelegd voor het huidige Provinciaal domein.

Ook Focus-WTV was van de partij.

Overal op de Kemmelberg vind je infoborden die je meer info geven.

De berg heeft op de mens steeds een invloed uitgeoefend. Als dominante hoogte in de omgeving gebruikt de mens hem als uitkijk- en verdedigingspunt. De eerste sporen van bewoning dateren uit de steentijd, 8.000 voor Christus. In de ijzertijd - 500 voor Christus - was er sprake van een aristocratisch fort. En toen de streek overspoeld werd door de beeldenstorm (1566) warrbij het gezag van de kerk onder vuur werd genomen, boden de heuvels een veilig onderkomen voor vele anders denkenden. Het is niet te verwonderen dat tijdens de eerste wereldoorlog, de Duitsers vastliepen op deze getuigenheuvels. Voorjaar 1940 biedt echter een ander beeld: de Duitse oorlogsmachine walst over de berg. Het bezoek aan de Engel en het Frans massagraf door Hitler heeft een toeristisch trekje.

Deze jongen mag alles vertalen.

Even verder zien we drie jonge meiden die verdwaald zijn.

De meiden maken deel uit van de Dansgroep Cie Ph/f/ase.

En wat verder maken we kennis met de zandwinning op de Kemmelberg.

Tijd voor een drankje.

Deze Engelse soldaten lossen elkaar af maar zingen eerst nog een aantal liedjes.

Ze gingen echt op in hun rol.

Toelichting bij een foto van Engelse en Franse soldaten uit 1918 die toen samen het Duitse lenteoffensief tot stilstand brachten.

Deze toelichting gebeurde door een medewerker van H4 Productions dat mee instond voor de organisatie van deze mooie wandeling.

Het Frans massagraf waar 5.294 onbekende Franse soldaten begraven liggen.

Je kunt op de Kemmelberg niet verdwalen. Overal kom je de bordjes tegen van het wandelnetwerk. Je kunt een kaart van het wandelnetwerk bekomen bij de dienst toerisme van Heuvelland.

En dan worden we begroet door de Kelten.

We krijgen toelichting bij hun woonplaats, hun werkzaamheden, ...

Het is het seizoen van de kastanjes.

Eventjes plaats maken voor deze ruiters die genieten van een tochtje.

Schitterend: je kunt uren en uren wandelen op en rond de Kemmelberg. Je moet het beslist eens doen en doe het in de verschillende seizoenen van het jaar. Telkens weer wordt je verrast.

De bunkers van de Lettenberg die door de Engelsen werden gebouwd.

En boven op de Lettenberg worden we opgewacht door Jan Durnez, bestendig-afgevaardigde van de Provincie, die een toespraak hield naar aanleiding van de realisatie van 100 hectaren provinciedomein.

"Welkom op het provinciedomein de Kemmelberg!

Momenteel staan we op de Lettenberg. Dat is één van de drie heuveltoppen die het domein rijk is. De andere zijn de Monteberg en uiteraard de hoogste, de Kemmelberg. Ons verhaal start in 1995 wanneer de provincie 21 hectaren bos aankoopt op de noordflank van de Kemmelberg. De jaren nadien komen er stelselmatig uitbreidingen: de aankoop van de Guldenmotehoeve, schitterend gelegen op de zuidflank van het provinciedomein, met akkers, weilanden en 2 bronbosjes goed voor 25 hectare. In 2001 meer dan 30 hectare op de Monteberg. Door de aankoop van een akker en weiland op deze Lettenberg en extra gronden op de Monteberg haalt het provinciedomein De Kemmelberg dit jaar de kaap van 100 hectaren (Da's zo'n 150 voetbalvelden.)

Met sublieme vergezichten op Rijsel, leper en Artesië is dit landschap uniek in Vlaanderen. Vanop deze 97 meter hoge Lettenberg ontdek je in het noorden de IJzertoren en de halve Westhoek. Geen wonder dat dit landschap beschermd wordt door de Vlaamse Regering. Met de komst van de provincie werd het landschap stelselmatig hersteld. Dit komt niet alleen de natuur ten goede maar ook voor de recreant is dat een groot pluspunt. Dankzij de inspanningen is het momenteel mogelijk om bijna volledig op onverharde wegen het domein rond te wandelen. Hiervoor werden verschillende oude veldwegen heropend. Het Kemmelbergpad en het wandelnetwerk wijzen ons de weg. Brugjes, knuppelpaden en kissing-gates zorgen ervoor dat wandelaars het domein op een avontuurlijk maar aangename manier kunnen ontdekken.

Bij de opmaak van de plannen wordt vooral rekening gehouden met de vergezichten. Op deze plaats kunnen we er volop van genieten. Het nieuwe landschap, dat zich nu ontwikkelt, is als het ware een lappendeken, een mozaïek van kleine landschapselementen, bronbosjes, boomgaarden, wijngaarden, wildakkertjes en weilanden. De weilanden zijn omzoomd met houtkanten van struiken zoals sleedoorn, meidoorn, mispel, hulst en kardinaalsmuts en soms ook met geschoren hagen en bomenrijen; allemaal typische elementen van een kleinschalig landschap. De planten die gebruikt werden, zijn zoveel mogelijk autochtoon wat wil zeggen dat ze altijd hier hebben gegroeid.

Weilanden worden in beheer gegeven aan lokale landbouwers. Moeilijk toegankelijke weiden worden beheerd door de herder of als het niet anders kan handmatig gemaaid. De boomgaarden die het provinciedomein een fruitig tintje geven, worden door Lombaerts Calville uit Voormezele beheerd en verwerkt tot biologisch appelsap. Oude appelrassen zoals Trezeke Meiers en Keuleman kennen hier hun thuis. Van fruit gesproken: op de zuidflank van de Kemmelberg worden 3 percelen beheerd door de plaatselijke wijnhandelaar Six.

Rond de hoogtelijn van 80 tot 90 meter liggen de typische bronbosjes. Die bronzones waren nooit rendabel als landbouwgrond en dus bleef het bos er overeind. Je ontdekt er de schitterende voorjaarsbloemen. Wie kent de plaatjes met de blauwe hyacint niet?

De provincie levert inspanningen om het leefgebied van een aantal bedreigde soorten te verbeteren. Naast de waterrijke biotopen waarvan vooral amfibieën profiteren krijgen ook de leefgebieden voor akkervogels veel aandacht. Zo kent de geelgors, een rode lijstsoort en sterk bedreigd in Vlaanderen, hier zijn walhalla. Vijf hectaren, verspreid over het hele domein, worden als wildakker ingericht. Het akkertje met zonnebloernen hier beneden de Lettenberg is daar een voorbeeld van. Eik voorjaar worden zomergerst samen met kruidenmengsels ingezaaid. Het graan dorsen we niet en blijft als stoppel achter gedurende de winter", aldus Jan Durnez.

Hij vervolgde: "Simultaantellingen in de winter tonen aan dat meer dan 200 geelgorzen de weg naar dergelijke wildakkers vinden. Zowel de provincie, Natuurpunt, ANB als de wildbeheereenheden leveren hiervoor inspanningen.

De opmaak van een uitgebreid bosbeheerplan binnenkort samen met de privéboseigenaars verpakt alle visies over het gebied tot één geheel. Dat kan de ontwikkeling van dit mooie gebied alleen maar ten goede komen. We hopen dit samen met al wie betrokken is in de toekomst nog verder te zetten. Het provinciedomein de Kemmelberg gaat een boeiende toekomst tegemoet! Op onze reus!"

Een venster op Kemmel en de rest van de Westhoek.

Tot slot werden nog een aantal hulstboomjes aangeplant.

En dan ging het terug naar de Lork voor de receptie.

Terwijl de fietsers verder de berg omhoog klimmen.

Westhoek.be wenst iedereen die heeft meegewerkt aan deze 100 hectaren provinciaal domein van harte proficiat. Sinds 1995 is er zeel veel veranderd en is de Kemmelberg een waar paradijs geworden voor de natuur, de natuurliefhebber, de wandelaars, de fietsers, ... Doe zo verder!

Ook jouw informatie is hier welkom, zolang het maar betrekking heeft op (een aspect van) de Westhoek.

Enkele voorbeelden:

  • Jullie organiseren of bezoeken een rommelmarkt, een tentoonstelling, ...
  • Jullie voeren een protestactie voor meer fietspaden in uw gemeente
  • Jullie bedrijf hield een opendeurdag
  • Jullie vereniging organiseert een groot evenement
  • Je grootmoeder wordt 100 jaar
  • Je huwt
  • Je ouders vieren hun huwelijksjubileum
  • Julle krijgen een kindje of een tweeling
  • ...

Foto's en een korte begeleidende tekst kun je steeds doorsturen naar info@westhoek.be

Technische vereisten:

  • foto's: apart doorsturen in gif- of jpg-formaat (max. 400 pixels breed)
  • tekst : in je mailbericht of een Word-document

Foto's en teksten die niet voldoen aan deze voorwaarden zullen systematisch geweigerd worden.