Je was erbij > Overzicht

50 jaar natuurreservaat Westhoek - De Panne - 21/06/2008

Bij Koninklijk Besluit van 29 september 1957 werd het eerste staatsnatuurreservaat van Vlaanderen opgericht: "De Westhoek" te De Panne, met een oppervlakte van 335 hectare. In het afgelopen jaar werd dus de gouden jubileum van dat majestueuze duinenreservaat gevierd. Naar aanleiding van de afsluiting van dat gouden jubileumjaar vond in De Panne op zaterdag 21 juni 2008 een academische zitting plaats. Sprekers waren hier Walter Roggeman, voorzitter van de Vlaamse Hoge Raad voor Natuurbehoud en van de adviescommissie van de natuurreservaten van de Westkust, Arnoud Heeres van de Europese Commissie, Sam Provoost van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Robert Butsraen, burgemeester van De Panne en tenslotte Hilde Crevits, Vlaams minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur.

Onder impuls van de Europese Habitatrichtlijn, het Duinendecreet en voorbeelden van natuurbeheer uit de ons omringende landen, werd in 1996 een beheerplan voor het Vlaams natuurreservaat "De Westhoek' goedgekeurd, wat het startsein was voor grootschalige natuurbeheerwerken in het kader van het Life Natuurproject "Integral Coastal Conservation Initiative". Vanaf dan kenden de aankoop van kustduinen en het natuurherstel en -beheer aan de Vlaamse kust een nooit tevoren geziene dynamiek. In 2004 en 2006 werden overeenkomsten afgesloten tussen enerzijds de Vlaamse overheid en anderzijds respectievelijk de Gemeente De Panne en de Intercommunale Waterleidingsmaatschappij Veurne Ambacht (IWVA) waardoor het natuurbeheer van de gemeentelijke 'Oosthoekduinen" en van het IWVA- domein "Cabour" werd toevertrouwd aan het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) van de Vlaamse overheid. Reeds in 2004 werden de verschillende in De Panne gelegen duindomeinen van het Vlaams Gewest samengevoegd tot het Vlaams natuurreservaat "De Duinen en Bossen van De Panne', met een oppervlakte van 539 hectare. Inmiddels heeft het ANB ook voor het IWVA-domein 'Cabour' een beheerplan klaar, zodat het Vlaams natuurreservaat 'De Duinen en Bossen van De Panne" ook met dit domein zal kunnen worden uitgebreid tot een oppervlakte van 642 hectare. Onlangs ontvingen de IWVA en het ANB voor hun samenwerking rond het duinenbeheer tevens een 'Award Duurzaam Kustproject". In de toekomst blijven de verwerving van kustduinen en het beheer van die kustduinen in functie van de realisatie van het Europese Natura 2000 - netwerk de hoofdpeilers van het Vlaams natuurbeleid voor de kust.

Echter levert ook de Franse overheid, net over de grens, lovenswaardige inspanningen voor het natuurherstel in "La Dune du Perroquet" en 'La Dune Fossile de Ghyvelde" die ruimtelijk rechtstreeks aansluiten bij de Vlaamse duindomeinen "De Westhoek" en 'Cabour'. Diverse Europese programma's bieden mogelijkheden voor een nauwere samenwerking tussen Franse en Vlaamse overheden om het grensoverschrijdende duingebied nog beter te beschermen en te beheren. Op heden biedt het Vlaams natuurreservaat "De Duinen en Bossen van De Panne' aan de recreanten op een oppervlakte van amper 539 hectare reeds 53 ha speelduin en struinnatuur, 27 kilometer wandelpaden en 5,5 kilometer ruiterpaden. Een grensoverschrijdend natuurpark zou nog veel meer mogelijkheden bieden en zowel toeristisch als ecologisch een grote meerwaarde aan beide zijden van de grens betekenen.

In de inkomhal was er onder andere een stand van het Bezoekerscentrum De Nachtegaal dat ook in De Panne gevestigd is.

Rechts herkennen we Walter Roggeman, voorzitter vanb Natuurpunt die de 1e spreker was.

Dirk Bogaert, woordvoerder van het Agentschap Natuur en Bos (ANB) leidde de zitting in goede banen.

Volgende sprekers waren Sam Provoost (links) van het Instituut voor Nauur en Bosonderzoek en burgemeester Robert Butsraen van De Panne.

Hieronder de toespraak van de burgemeester van De Panne:

"Wie spreekt over De Panne associeert onze gemeente met zee, strand, duinen en bos. Een schitterende groene gordel omringt onze kustgemeente die zich verbindt via een navelstreng met de moedergemeente Adinkerke. We zijn ervan overtuigd dat De Panne geprezen wordt voor zijn familiale sfeer maar vooral voor zijn prachtige natuur. Trouwens ons nieuw gemeentelogo: "De Panne Actieve Natuur" liegt er niet om. Ja, ook de actieve verblijvers en onze eigen inwoners kunnen er zich uitleven in alle bewegingsvormen zoals joggen, mountainbiken, paardrijden, zeilwagenrijden, zwemmen, strandspelen en vooral wandelen langs het strand, in het bos of in de duinengebieden.

Het westelijke gedeelte van de groene gordel omvat het Westhoekreservaat en is zeer gekend bij natuurverenigingen omwille van zijn biodiversiteit en bij de gewone wandelaars omwille van zijn landschappelijke schoonheid. Uniek is dat de dynamiek van duinvorming hier nog in alle stadia kan waargenomen worden. Het reservaat maakt deel uit van het grootste aaneengesloten duinengebied en behoort tot het meest gaaf gebleven zeeduinlandschap van de Vlaamse kust. Iets waar we als Pannenaar bijzonder fier op zijn en blijven koesteren als een waardevolle schat. De schoonheid ervan wordt zelfs bezongen in ons Duinenlied.

Uiteraard zijn de duinen nu zeer goed beschermd en begrijpen we dat sommige gebieden zoals de rustzones voor dieren en kweekkamers voor zeldzame planten afgesloten worden voor het grote publiek. We zijn dan ook de mensen die instaan voor het beheer en onderhoud bijzonder dankbaar voor de geleverde inspanningen. Toch mag men niet gaan overdrijven met afsluitingen plaatsen want als men de natuur promoot, moet men die ook toegankelijk maken voor iedereen zodat men die kan ontdekken, waarderen, beleven en respecteren. In dat perspectief kan een goede communicatie en samenwerking tussen het bestuur en het beheerorgaan ANB bijzonder vruchtbaar zijn.

Vele mensen uit het binnenland en vooral het Franstalig landsgedeelte kennen over het algemeen maar 2 natuurgebieden aan onze kust : ni. Het Zwin en De Westhoek. Dit is waarschijnlijk historisch zo gegroeid, enerzijds wegens de negatieve pers uit het verleden in verband met de Westhoekverkaveling of anderzijds met de positieve pers in verband met het microklimaat dat hier heerst. Sommigen beweren dat de grote centrale stuifduin in het reservaat hier een belangrijke rol speelt.

Een ander belangrijke schat is de aanwezigheid van een aanzienlijk reservoir zoet water onder deze site. Dat is niet enkel belangrijk voor de flora in het gebied maar ook voor de drinkwatervoorziening van De Panne zelf en haar buurgemeenten.Er is een continue grondwaterstroming vanuit de duinen naar de zee en de polders en samen met de hogere grondwaterstanden wijst dit erop dat de waterwinning van IWVA duurzaam wordt beheerd.

Onze toeristische dienst promoot onze gemeente terecht als een natuurgemeente. Samen met Natuurpunt worden wandelingen georganiseerd onder de leiding van ervaren gidsen. Tevens beschikt deze dienst over diverse mooie brochures en folders met veel nuttige informatie over de fauna en flora, plannen met de wandelroutes en bezienswaardigheden zoals de slufters en de panoramische platforms. Zo kunnen de vele natuurliefhebbers genieten van al die natuurpracht en deze vastleggen op de digitale camera.

Het valt dan ook niet te verwonderen dat De Panne in 1996 werd uitgekozen om er een Vlaams Bezoekers- en Natuureducatiecentrum te bouwen. We danken allen die hieraan meegewerkt hebben. Na een moeizame start mogen deze personen nu fier zijn op de realisatie. Het centrum is op kruissnelheid gekomen en mocht verleden jaar 43.000 bezoekers welkom heten. Vanuit de gemeente zijn we uitermate verheugd dat de Nachtegaal de deuren opent voor een ruim en breed publiek en zo veel mogelijk mensen warm probeert te maken voor de prachtige natuur aan onze kust. De gunstige ligging van het centrum zorgt ervoor dat de bezoekers onmiddellijk met het duinenlandschap geconfronteerd wordt. Het vormt dan ook het ideale vertrekpunt van de Westhoekwandelroute die zich doorheen de groene gordel van De Panne slingert. Mocht u vandaag nog de intentie hebben om het Westhoekreservaat te bezoeken, dan wensen wij veel wandelgenot. "

Inmiddels was ook minister Hilde Crevits aangekomen. Zij hield er de slottoespraak en onthulde een gedenkplaat.

Lieven Lanszweert, centrumverantwoordelijke VBNC De Nachtegaal, stuurde ons twee foto's van de onthulling.

We namen de raad van de burgemeester ter harte en maakten een korte wandeling doorheen het reservaat.

Overal staan paaltjes met aanduiding van de plaats waar u zich bevindt en de afstanden.

We volgen eerst een deel van het Oostergrenspad.

Veel bloemen in bloei en de bijen en hommels zorgen voor de bevruchting en halen de honing uit de bloemen.

Op divere plaatsen in het reservaat heb je uitkijkplatforms die je een goed overzicht geven over het natuurgebied.

Rechts een waterplas.

We volgen nu het Helmpad en ook de Westhoek wandelroute.

Verdwalen kun je niet.

Een ekster op de toppen van de bomen.

De grassen zitten vol zaden.

De voorbije jaren zijn er meer bomen bijgekomen omdat het natuurlijke verstuiven van het zand fel is verminderd. Met begrazing door dieren probeert men dit tegen te gaan.

In het reservaat broeden natuurlijk ook heel wat vogels.

Zicht op de zee.

Een aantal gebieden die begraasd worden.

Zicht op de mooie duinen.

En tot slot opletten dat we deze veelpotige vriend rustig het pad laten oversteken.

Als je wat tijd hebt, is het Westhoek reservaat een van de vele plaatsen in de Westhoek die een bezoekje waard zijn. Neem wat water en proviand mee want de afstanden in het reservaat zijn behoorlijk.

Ook jouw informatie is hier welkom, zolang het maar betrekking heeft op (een aspect van) de Westhoek.

Enkele voorbeelden:

  • Jullie organiseren of bezoeken een rommelmarkt, een tentoonstelling, ...
  • Jullie voeren een protestactie voor meer fietspaden in uw gemeente
  • Jullie bedrijf hield een opendeurdag
  • Jullie vereniging organiseert een groot evenement
  • Je grootmoeder wordt 100 jaar
  • Je huwt
  • Je ouders vieren hun huwelijksjubileum
  • Julle krijgen een kindje of een tweeling
  • ...

Foto's en een korte begeleidende tekst kun je steeds doorsturen naar info@westhoek.be

Technische vereisten:

  • foto's: apart doorsturen in gif- of jpg-formaat (max. 400 pixels breed)
  • tekst : in je mailbericht of een Word-document

Foto's en teksten die niet voldoen aan deze voorwaarden zullen systematisch geweigerd worden.