Je was erbij > Overzicht

Nagasaki day - Ieper - 18/08/2008

We hadden het voorrecht aanwezig te zijn op de Peace Messenger bijeenkomst met een delegatie van 30 mensen uit Japan die naar Ieper op bezoek kwamen. Ze werden in het stadhuis verwelkomt door Filip D'Heeger van de dienst vrede en ontwikkeling. Daarnaast ontmoeten we er een hybakusya. Een hybakusya is iemand die de atoombom heeft overleefd. Ook mensen van de tweede generatie met name "Nisei" waren aanwezig en tal van oorgetuigen. Het stadsbestuur met eerste neel schepen Frans Lignel, schepen van cultuur nam de honneurs waar en gaf er een speech. Hij had het over de grootsheid van Ieper die in de 12de en 13de eeuw een 40000-tal inwoners had. In die tijd had Venetië er 100 000. Op de Lakenhallen en het Belfort zag je reeds in het begin van de 14de eeuwn een draak. Dat betekent dat de stad een vrije stad was. Maar helaas de rijkdom van de 11de, 12de en 13de eeuw staat in schril contrast met de volgende eeuwen. Er was grote armoede, er waren bezettingen en er waren oorlogen. In wereldoorlog I kwam Ieper in het centrum van de wereldgeschiedenis terecht. De middeleeuwse stad was voor 95 procent verwoest... Naast mensenlevens zijn ook de archieven van de stad in rook opgegaan. In Ieper experimenteerde men volop met het toepassen van nieuwe wapens, tanks en vlammenwerpers.

Niet alleen chloorgas, maar ook mosterdgas werd voor de eerste maal in Ieper gebruikt. Dit kunnen we lezen in de geschiedenisboeken, maar wat we niet kunnen lezen zijn de verschrikkelijke gevolgen voor de burgers. Op een kleine vierkante kilometer zijn 500 000 mensen gedood en uiteindelijk anderhalf miljoen mensen getekend door de gevolgen van de nieuwe wapens. Al deze doden zijn begraven in de stad en de omgeving. De mensen in Ieper zijn opgegroeid als de oorgetuigen van diegenen die de oorlog hebben overleefd. Deze oorlog is echter nog niet voorbij. Elk jaar wordt meer dan tweehonderdduizend kilo onontplofte munitie teruggevonden met daarnaast ook tal van overblijfselen van soldaten. De geschiedenis van Ieper vertoont veel gelijkenissen met de geschiedenis van Nagasaki. De reactie op deze gebeurtenissen is zowel in Ieper als in Nagasaki dezelfde. We willen van oorlog niet meer weten en vrede is het sleutelwoord voor deze stad. Internationaal werkt Ieper samen met alle steden die vrede nastreven, zoals het initiatief als "Mayors for Peace". Het secretariaat is in Ieper gevestigd. Deze organisatie streeft er voor om tegen 2020 en kernwapenvrije wereld te hebben. De jongeren van deze stad geven ook een internationale vredesprijs weg. Sima Samar, een Afghaanse vrouw zal deze dit jaar ontvangen. Ze heeft grote inspanningen gedaan voor de mensenrechten van kinderen en vrouwen. We zijn allen geboren, niet om vermoord te worden, maar om gelukkig te zijn. Ieper en Nagasaki schreeuwen het uit éénzelfde mond:"Nooit meer oorlog". Onze kinderen zijn geen kanonnenvlees, maar een schakel naar de volgende generaties.

We hadden de eer om enkele hogeschoolstudenten uit Japan zich te horen voorstellen en te vernemen hoe ze naar de verschrikkelijke feiten kijken. Wat opvalt is het diepe respect dat ze hebben voor mensen die de tragedie hebben meegemaakt, maar één iets komt telkens terug... We moeten alles op alles zetten om deze feiten nooit meer mee te maken. 63 jaar geleden is Nagasaki vernietigd... Nu is het een nieuwe stad waar ze nooit zullen vergeten hoe ze hebben geleden. Toch hebben ze in Nagasaki, net als in Ieper een nieuwe stad gebouwd. Vooraleer ze in Ieper kwamen, zijn de jonge studenten in Ieper Genève gaan bezoeken waar ze een speech hebben gegeven voor het VN Mensenrechtencommissariaat. Daar hebben de Japanese studenten benadrukt dat ze van het enige land komen dat slachtoffer is van een atoombom. Zij weten echt wat het is en willen nu zoveel mogelijke handtekeningen verzamelen. Eén studente benadrukt dat ze bij een vrouw is geweest die alhoewel zwaar mindervalide, er 5 minuten over heeft gedaan om haar handtekening te zetten. Ze heeft al haar krachten samengespannen om dit te doen. Een andere boodschap was de volgende: "Stuur potloden en papier naar arme landen in plaats van bommen."

De studenten maakten ook een DVD met getuigenissen van mensen die de vreselijke bom hebben overleefd. Dit is belangrijk voor het nageslacht. De studenten zijn vanuit het diepste van hun hart overtuigd dat ze de boodschap van dorp tot dorp en van stad tot stad moeten verspreiden om van land naar land te gaan. Het zijn immers niet de taal, de verschillende nationaliteiten die onze vijanden zijn, maar onze echte vijanden zijn nucleaire wapens. En de studenten beseffen reeds in hun prille leven hoe onschuldige kinderen mee het slachtoffer waren van de bom.

We waren er ook getuige van het verhaal van een overlevende van Nagasaki. Het gaat om Sakue Shimohira die haar ons ontroerende verhaal heeft gedaan. Sakue Shimohira:"63 jaar geleden was er een grote strijd. Okinawa, Tokyo en Osaka waren bijna compleet verwoest. Alle mannen, vaders en zonen moesten gaan vechten. Jonge kinderen moesten gaan werken en velen kwamen nooit meer thuis. Na de bom was er niks meer. Er waren geen schoenen meer, geen kleren... Ik ging blootvoets naar huis. We hadden gehoord dat ze in Hiroshima een vuile bom hadden geworpen. 300 000 mensen waren gedood. Ik herinner me de 9de augustus alsof het gisteren was. Mijn vader en broer waren al gedood in de oorlog. Mijn tweede broer was een student geneeskunde. We hadden niet veel te eten, maar we deden voort met wat we hadden. Het was mijn broer die mij vertelde dat ze in Hiroshima een nieuwe bom hadden geworpen. Ik was toen pas 10 jaar oud. Ik ging met mijn nichtje van 1 jaar op mijn rug, naar de shelter, 800 meter van het epicentrum van de bom. Ik zei nog goedendag tegen mijn moeder. Eigenlijk hadden we toen in de shelter niks te zoeken, want er was helemaal geen bomalarm. Mijn zus vroeg mij om terug naar de shelter te komen en enkel hierdoor ben ik nu nog in leven. Om 1u02 was er een grote flash waardoor we weggeblazen zijn in de shelter. We vlogen door de luchtverplaatsing tegen de stenen. Het leek een brandende wervelwind. Ik was bewusteloos en kwam na een tijdje wakker. Ik keek rond me en zag mensen met uitgebrande oogholtes, zonder ogen en loshangende huid. Ze riepen: laat ons sterven, laat ons sterven, we willen dood. Ik zag mensen met een open buik die me toeriepen: alstublieft dood mij. Ik begon luid te roepen: mama, mama... Maar niemand van onze familie kwam naar ons, zelfs in de schuilplaats waren de mensen zo zwaar gewond. Ik was zo bang en vroeg waar is mijn zuster... In de rand van de schuilplaats vond ik mijn zus... Ik moest dode lichamen passeren en ik riep nog eens: mama, mama. Ik vond mijn zuster tussen de glasscherven... Na lang wachten in de shelter, ik weet niet hoe lang, hoorden we plots een verlossende stem. Is hier nog iemand in leven? Toen zijn we van tussen de levensloze lichamen uit de shelter bevrijd. Het eerste wat we deden, was zoeken naar ons huis.

Dat heeft wat lang geduurd, want er bleef niks meer van over. We vonden wel twee stukken van verbrande lichamen... Ik riep mama: waar ben je? Enkel de ogen van het gezicht van mijn zuster, waren nog redelijk heel gebleven. Anders was er niks meer van haar gezicht te zien en toen daarna heb ik mijn moeder gevonden: enkel twee oogballen en een gouden tand waren van haar overgeschoten. Ik wist dat dit m'n moeder was. Ze had een gouden tand. Ik herinner mij dat kort daarna: het gerucht de ronde deed dat er een andere bom op komst was. We zijn toen allen langs de hete aarde naar de shelter gevlucht. We zaten op elkaar geplakt. Mijn broer stierf drie dagen later. Nadien viel mijn haar uit. Er was niks meer in Nagasaki: we hadden geen thuis of huis meer. Er was geen school meer waar we naar toe konden. Mijn oom zei me: hou van anderen als van jezelf... Er was niks meer: geen voedsel... We vonden nog wat oude blikjes en konden daarmee overleven. We vonden een huisje, weliswaar zonder licht en moesten er leven in zeer rudimentaire omstandigheden... Mijn zus heeft uiteindelijk voor de dood gekozen. In haar buik zaten er wormen. Ze voelde zich machteloos en kon geen weg vinden om te leven. Ze koos dan maar voor de dood. Massaal veel mensen in mijn omgeving plegen zelfmoord. Er waren er al 4 in mijn onmiddellijke omgeving gestorven. Ze is onder een trein gesprongen. Ik heb haar zonder armen teruggevonden met een starend gezicht. Ik heb haar zelf in een karton gestoken en haar naar huis gedragen. Ik wou toen dat ik ook dood was...Ik
moet toegeven: ik heb geprobeerd om zelfmoord te plegen nu iedereen in mijn familie dood was en ik heb me recht gehouden met één gedachte...

Wie zal er bloemen brengen naar hun graf als ik er niet meer ben? Wie zal hen herdenken? Ik stond voor een enorme tweestrijd. Ik wou leven, maar ik wil voornamelijk de gedachte uitdragen dat Nagasaki voor altijd de laatste plaats moet zijn waar een atoombom is gevallen. We moeten onze ogen voor dit verleden niet sluiten, anders zullen we voor de toekomst altijd blind zijn."

Op de Nagasaki dag in Ieper liepen we ook Ria Verjauw tegen het lijf. Zij werd gevraagd om de groep van Peace Messenger mee te begeleiden. Ria Verjauw werkt op vrijwillige basis voor de Belgische Coalitie Stop Uraniumwapens, maar is ook actief in de internationale coalitie. De oorsprong van haar inzet heeft vooral te maken met het feit dat ze actief was in de werkgroep voor inheemse volkeren. Ria Verjauw:"In 2002 was ik op een voettocht in Amerika, het einddoel was het Peacecamp aan de Nevada-testsite. De Nevadatestsite ligt op grondgebied van de Western Shoshone Indianen in Nevada. Dit is het meest gebombardeerde grondgebied ter wereld, want hier zijn bovengronds en ondergronds maar liefst 500 atoomproeven gedaan. Daar heb ik Dalmatio Lopez ontmoet uit New Mexico. Hij vertelde me over het te testen van uraniumwapens, naast zijn ouderlijk huis. Hij was ook te weten gekomen welk soort wapens er precies getest zijn en kreeg veel tegenkanting. Toch in zijn omgeving waar heel veel mensen ziek. Ik nodigde hem uit om naar ons land te komen om hierover te spreken. Hieruit is uiteindelijk de internationale coalitie voor Uraniumwapens ontstaan. Door intensief lobbywerk kwam ik in contact met Dirk Vandermaelen en andere parlementsleden. Deze besloten een wetsvoorstel in te dienen en slaagde erin om dit wetsvoorstel hoog op de politieke agenda te krijgen."

Dirk Vandermaelen:"Dit alles gelukt door een goede samenwerking met een aantal NGO's en Ria Verjauw is daarbij één van de mensen. We hebben elkaar wederzijds ondersteund en via de media de druk opgevoerd. We zijn erin geslaagd om voor dit thema gehoor te krijgen. Alles in een stroomversnelling geraakt met een hoorzitting in maart 2007. Daar kwamen gerenommeerde sprekers naar de hoorzitting. Eén van hen was Keith Baverstock, een Finse professor die we inschakelen in projecten rond milieu. Daar heeft hij de nadruk gelegd op het voorzorgsprincipe. Hiermee wordt gevraagd aan de makers van deze bommen met verarmd uranium om te bewijzen dat ze onschadelijk zijn.

Henk van der Keur van Laka, kwam tevens ook spreken op dit evenement. Het jaar ervoor kwam het wetsvoorstel voor het verbod op clusterbommen. Ik had met Annemie Robbe destijds ook meegewerkt aan de wet om de financiering van dergelijke wapens tegen te gaan. Ook de wet op de clusterbommen was een succesverhaal. Samen met onze diplomatieke vertegenwoordigers zijn we er in mei in geslaagd om in Dublin tot een internationaal verdrag te komen. Dat verdrag is redelijk concreet. De landen krijgen nu een periode om hun stock te vernietigen. Binnen 10 jaar zullen clusterbommen in ruime mate van de wereld zijn verdwenen. Nu zijn er al meer dan 100 landen die het verdrag hebben ondertekend. Wat de wapens met verarmd uranium betreft, hebben we toch een toegeving moeten doen. Deze wet treedt in werking in juni 2009. Door een goede wisselwerking met de NGO's is deze er door gekomen. De Open VLD en de MR hebben een overgangsregeling van twee jaar gevraagd en gekregen. Het einddoel is een internationaal verbod op wapens met verarmd uranium." Het unieke in de vredesbeweging die dit heeft voortgebracht, is een doorgedreven samenwerking met de militaire vakbond. Strijden tegen verarmd uranium, is eigenlijk op een verantwoorde manier omgaan met je militairen. Het is ook denken aan hun gezondheid, " aldus Dirk Van der Maelen.

Info en foto's: Andy Vermaut

Ook jouw informatie is hier welkom, zolang het maar betrekking heeft op (een aspect van) de Westhoek.

Enkele voorbeelden:

  • Jullie organiseren of bezoeken een rommelmarkt, een tentoonstelling, ...
  • Jullie voeren een protestactie voor meer fietspaden in uw gemeente
  • Jullie bedrijf hield een opendeurdag
  • Jullie vereniging organiseert een groot evenement
  • Je grootmoeder wordt 100 jaar
  • Je huwt
  • Je ouders vieren hun huwelijksjubileum
  • Julle krijgen een kindje of een tweeling
  • ...

Foto's en een korte begeleidende tekst kun je steeds doorsturen naar info@westhoek.be

Technische vereisten:

  • foto's: apart doorsturen in gif- of jpg-formaat (max. 400 pixels breed)
  • tekst : in je mailbericht of een Word-document

Foto's en teksten die niet voldoen aan deze voorwaarden zullen systematisch geweigerd worden.