Je was erbij > Overzicht

Opening wandelnetwerk Ieperboog - Zillebeke - 17/06/2007

Na de verwelkoming door de hostess van de Provincie West-Vlaanderen, mocht de Ieperse burgemeester Luc Dehaene de eerste toespraak houden. Hieronder zijn uiteenzetting.

Geachte dames en heren, van harte welkom op deze voorstelling en officiële openstelling ven het nieuwe wandelnetwerk De leperboog.

Na een intense voorbereidingsperiode die (toevallig?) ongeveer 9 maanden duurde, van oktober 2006 tot heden, kunnen wij straks samen dit nieuwe wandelnetwerk inwandelen. Dit is het tweede wandelnetwerk binnen het Regionaal Landschap West-Vlaamse Heuvels, na de inrichting van het eerste Wandenetwerk (ook in Vlaanderen!) in het nabije Heuvelland, in 2005.

De realisatie van een wandelnetwerk in de leperboog onderlijnt het grote belang dat wij, vanuit het het stadsbestuur, en met ons ongetwijfeld ook het provinciebeleid en Westtoer, hechten aan de goede ontwikkeling en de kwaliteitsvolle inrichting van de landschappen rond leper, en in het bijzonder van de leperboog, dat zovele sporen en getuigenissen van de Eerste Wereldoorlog onuitwisbaar in zich draagt.

Schepen Frans Lignel zal u straks duiden op de grote landschappelijke waarden en de rijke variatie die de wandelaar binnen de leperboog zal ontdekken. Het stadsbestuur rekent het tot haar verantwoordelijkheid om deze kwaliteiten voor de toekomst te bewaren en verder te ontwikkelen. Ze betekenen een enorme troef voor de leefkwaliteit van onze eigen bewoners en vormen steeds meer een enorme aantrekkingskracht uit op de vele bezoekers die leper en omgeving mag verwelkomen.

Dit nieuwe Wandelnetwerk leperboog is een initiatief en realisatie van Westtoer in nauwe samenwerking met de stad leper, het Regionaal Landschap West-Vlaamse Heuvels en de provincie West-Vlaanderen. Het stadsbestuur wenst hierbij uitdrukkelijk de hele ploeg van Westtoer te bedanken voor de vele insanningen die zijn geleverd, de zeer goede samenwerking met onze stedelijke diensten, en de vlotte communicatie die bij dergelijke projecten onmisbaar is om alles tot een goed einde te brengen. Een warme dank ook aan de medewerkers van het provinciedomein De Palingbeek en aan de Landschapswacht van de vzw De Groene Kans die te velde heel wat inspanningen leverden voor een goede inrichting van de wandeltrajecten.

Tenslotte een bijzondere hartelijke dank en waardering voor de landbouwers en eigenaars die bereid waren om nieuwe wandelpaden op hun gronden te laten inrichten. Om een goede en kwaliteitsvolle inrichting van zachte recreatie in onze landschappen mogelijk te maken is het medegebruik van landelijke paden, de zogenaamde "Trage Wegen" onmisbaar. Zo werden er binnen het wandelnetwerk leperboog 4 nieuwe wandelpaden ingericht en opgenomen. Dit was mogelijk dank zij goede en duidelijke afspraken tussen de stad en de landbouwers of eigenaars. We danken hen voor het gestelde vertrouwen en de zeer positieve samenwerking.

Dames en heren, het nieuwe "Wandelnetwerk leperboog" ligt klaar om de landschappen in en om leper te ontdekken. Ik nodig u uit om er met volle teugen van te genieten!

Zeer veel volk voor de opening van het wandelnetwerk.

Daarna was het de beurt aan Frans Lignel, ondervoorzitter van het Regionaal Landschap West-Vlaamse Heuvels. Hieronder zijn toespraak:

Geachte dames en heren,

Het bergrip 'leperboog' ontstond, zoals u ongetwijfeld weet, tijdens de Eerste Wereldoorlog. De leperboog of 'salient'was de felbevochten frontstreek die als een brede boog ten oosten van de stad leper lag. De geallieerde en de Duitse legers stonden er jarenlang, beschut in de loopgraven en de ondergrondse schuilplaatsen, tegenover elkaar en dat slechts enkele honderden tot soms zelfs een paar tientallen meters van elkaar gescheiden.

De betekenis van het begrip leperboog werd de voorbije jaren verruimd om er het mooie, glooiende en vrij bosrijke landschap op de heuvelkam rond leper mee te benoemen. Het was trouwens precies omwille van die duidelijke heuvelkam in het landschap van Wijtschate over Voormezele, Hollebeke en Zillebeke tot over Zonnebeke, dat de troepen er zich ingraafden en elkaar ongenadig bekampten.

Het oorlogsgeweld in de Ieperboog is verdwenen, maar het landschap, dat er nog zovele sporen van draagt, is gebleven. De leperboog van vandaag is een verrassend rijk en bijzonder gevarieerd landschap, met diverse ingrediënten: glooiende weiden en akkers, wandelbossen, groendomeinen, kasteelparken, watergebieden, beekvalleien, een "verwezen" kanaal, gezellige dorpjes, veel landelijkheid en rust, en dit alles overgoten met een dikke saus streekgeschiedenis en cultuurhistorie.

Het basisidee om in het zuidelijke deel van de leperboog een nieuw wandelnetwerk uit te werken is ontstaan vanuit de bedoeling om er alle bossen, openbare groendomeinen, het glooiende buitengebied ten zuiden van leper en de prachtige, groene stadrand ot één boeiend en verrassend geheel. Zo ontstond een netwerk van méér dan 100 km aaneensluitende wandelpaden dat alle landschappen en gebieden vanaf Dikkebus in het westen tot de heuvel van Bellewaerde in het oosten met elkaar verbindt. Daartoe behoren onder meer het historische vestinglandschap, het Tortelbos en de mooie landschappen langs de Pannehuisstraat en de Kriekstraat, Dikkebusvijver en de vallei van de Kemmelbeek, het Palingbeekdomein met De Vierlingen en het Molenbos, de Oude Vaart en de veldwegen rond Hollebeke, de Gasthuisbossen, de mooie omgeving van "t Hoge en Bellewaardebos, Zillebekevijver en de prachtige Verdronken Weide nabij de stadsrand. Het netwerk omvat tevens alle belangrijke oorlogsites op de de leperboog als beruchte frontlinie van de Eerste Wereldoorlog.

De nauwe verweving van landschap en cultuur maakt dit wandelnetwerk in de zuidelijke leperboog uniek. De uitgezochte paden leiden doorheen heerlijk glooiende landschappen met die typische Westhoeksfeer. Hier en daar krijg je verrassende uitzichten voorgeschoteld.

Om het netwerk mogelijk te maken werd maximaal gebruik gemaakt van de bestaande veldwegen, bosdreven en verkeersvrije wandel- en fietspaden in het gebieden. Om alle gebieden op een aantrekkelijke en verkeersveilige wijze met elkaar te verbinden moesten er ook nieuwe wandeltrajecten ingericht worden, de zogenaamde"missing links" die de wandelpuzzel moesten vervolledigen. We wensen bij deze gelegenheid zeer uitdrukkelijk de betrokken landbouwers en eigenaars te bedanken, die zo bereidwillig waren om op een zeer positieve wijze met ons samen te werken en zo ons doel te kunnen bereiken. We rekenen er dan ook op dat de wandelaars, die van deze nieuwe mogelijkheden gebruik kunnen maken, het nodige respect voor deze private eigendommen zullen opbrengen! U vindt deze wandelpaden tussen de Pannehuisstraat en de Kemmelseweg, tussen Dikkebusvijver en de Kriekstraat, tussen de Canadalaan en de Meenseweg, tussen de Bellewaerdedreef en de Oude Kortrijkstraat. Op een zestal plaatsen leidt het pad doorheen graasweiden, en waar nodig werden nieuwe poortjes, de zogenaamde "kissing gates" geïnstalleerd om de wandelaars toe te laten, evenwel zonder het graasvee wandelen te sturen ...

Het wandelnetwerk is voorzien van knooppunten en doorverwijsbordjes. Gewapend met de gloednieuwe, zeer overzichtelijke wandelkaart en begeleid door de wegwijzers op de houten wandelpalen ontdek je vaak onbekende plekjes via grotendeels onverharde of verkeersvrije wandelpaden. Je beslist zelf waar en hoe ver je wandelt. Waar nodig leidt een knuppelpad of een brugje door natte weiden en over beekjes. Stevig schoeisel is wel een aanrader, zeker na vochtig weer.

Mag ik U allen van harte uitnodigen om mee te proeven en te genieten van het nieuwe wandelnetwerk leperboog!!

Daarna was het de beurt aan gedeputeerde Jan Durnez die toelcihting gad bij het beleid van de Provincie West-Vlaanderen:

Dames en heren,

Het is voor mij een groot genoegen u vandaag namens het provinciebestuur, Westtoer en het Regionaal Landschap West-Vlaamse Heuvels, hier in leper, te mogen verwelkomen op de opening van het tweede wandelnetwerk in West-Vlaanderen.

Ruim de helft van het wandelnetwerk bestaat uit onverharde, landelijke paden of bosdreven. Een aantal paden en enkele brugjes en trappen zijn speciaal voor het wandelnetwerk aangelegd. Ze ontsluiten bossen, weiden en natuurgebieden waar je voorheen niet kon komen. Het provinciedomein De Palingbeek en het provinciedomein De Gasthuisbossen vormen een schitterend wandellandschap op de hellingen van de leperboog.

In de provinciale milieubeleidsnota van 1994 werd als streefdoel gesteld om 1000 ha nieuwe provinciale domeinen te realiseren in 20 jaar tijd, hetzij 50 ha per jaar. Wij zijn goed op weg, begin 2007 stond de teller immers op 722 ha nieuwe provinciedomeinen. Daarvan bestaat 60 % uit de aankoop van bestaande bossen en parken. De in-erfpachtname van de Gasthuisbossen uit 1996 (202 ha) en de aankoop van het Molenbos en de Vierlingen (samen 70 ha) vormen de grootste realisaties. In 2006 werd het Zwin aangekocht om het om te vormen tot provinciaal natuurpark en bezoekerscentrum. Dit ook niet zonder succes, in de eerste 5 maanden van dit jaar hadden reeds we bijna 45000 bezoekers die is een stijging van 20% van het aantal bezoekers van vorig jaar.

Naast bestaande bossen en parken werd ook werk gemaakt van bebossing en natuurontwikkeling op voormalige landbouwgronden. In totaal werd op 13 jaar tijd bijna 300 ha nieuwe natuur en bos gecreëerd. Op de Kemmelberg en in de Palingbeek werden respectievelijk 75 en 100 ha ingericht voor zachte recreatie met respect voor aanwezige landschappelijke kwaliteiten en natuurwaarden. De Kemmelbergwandelroute is één van de toppers van de meest verkochte wandelroutes van Westtoer (1120 exemplaren verkocht in 2006). Ook het wandelnetwerk Heuvelland is een groot succes. In de buurt van de Gasthuisbossen werden 4 ha aangekocht om de verschillende bosgedeelten recreatief en ecologisch met elkaar te verbinden.

Niet alleen in de leperse regio werd intensief gezocht naar uitbreiding maar ook in de Brugse en Kortrijkse regio gebeurden zware inspanningen. In Blankenberge werd in 1996 het Zeebos gecreëerd (35 ha). In het Kortrijkse werden Bergelen en Baliekouter uitgebreid met 50 ha.

In 2007 zal men 5 ha landbouwgrond tussen de sleuf en de Bernikkewallestraat aankopen. De gronden zullen binnen 9 jaar vrijkomen van gebruik. Ook aanpalend aan het Zeebos worden 5 ha polder langs de kustfietsroute verworven. Het is de bedoeling de akker om te vormen tot een reliëfrijke polderweide met poelen om op die manier de weidevogels meer kansen te geven. Daarnaast zijn er plannen om een nieuw provinciedomein op te starten in Diksmuide nabij de IJzertoren. Dit domein, bestaande uit een hoevegebouwencomplex en behorende gronden, zal een prachtige aanvulling zijn in de omgeving van de toeristische en recreatieve betekenisvolle IJzertoren. Daarmee zal ook in de regio een hiaat zijn ingevuld, en bekomen we een goede spreiding over de volledige provincie.

Zowel in de Gavers als in de Palingbeek komen in de loop van 2007 en 2008 respectievelijk 6 ha en 16 ha landbouwgrond vrij van pacht. In de Gavers wordt gekozen voor bebossing en volkstuinen (ter hoogte van de Deltex langs heirweg). De gronden in de Palingbeek links en rechts van de toegangsdreef worden landschappelijk ingericht met inheems bos, poelen, boomgaarden, dreven en graasweiden. De aanplantingen zullen gebeuren in samenwerking met instellingen voor gehandicapten.

Met de provincie West-Vlaanderen hebben wij steeds getracht om een uiterste zorg te besteden aan onze provinciale domeinen. De planning, uitbreiding, beheer en inrichting van de provinciedomeinen vormt een belangrijk item van het provinciaal beleid, ook voor de komende legislatuur. Hier werken we aan het project 'TOV' wat staat voor Toonaangevend, Ontmoetend en Verbindend. Onze domeinen zijn immers prachtige parels met heel wat potenties op vlak van milieu, natuur, toerisme en recreatie. Deze verschillende domeinen hebben een belangrijke uitstraling op bovenlokaal niveau, en zijn voor velen het meest zichtbare initiatief van de Provincie. Ik geef nu graag het woord aan mijn collega, gedeputeerde Patrick Van Gheiuwe, die u iets meer zal vertellen over recreatieve wandelnetwerken in West-Vlaanderen. Ik dank u voor uw aandacht.

Laatste spreker was Patrick Van Gheluwe, gedeputeerde en voorzitter van Westtoer:

Dames en heren,

Het is voor mij een groot genoegen u vandaag namens het provinciebestuur en Westtoer te mogen verwelkomen op de officiële opening van het wandelnetwerk leperboog, het tweede wandelnetwerk in West-Vlaanderen.

Twee jaar geleden ging Toerisme Vlaanderen op zoek naar een nieuw wandelconcept. Wat de vooraf uitgestippelde lusvormige wandelroutes in Vlaanderen betreft, beschikt Toerisme Vlaanderen sinds enkele jaren over duidelijke richtlijnen op vlak van bewegwijzering en kwaliteit. Het aanbod van dergelijke routes in Vlaanderen is dan ook vrij groot en wordt nog steeds uitgebreid.

De voorbije jaren viel een toenemende vraag te noteren naar andere, meer avontuurlijke vormen van wandelrecreatie. Westtoer werkte in opdracht van Toerisme Vlaanderen het concept 'wandelnetwerk' uit, naar analogie met de bekende fietsnetwerken. Het is gebaseerd op een netwerk van genummerde knooppunten, op het terrein bewegwijzerd met aluminium bordjes op houten palen. Toerisme Vlaanderen besliste om twee proefgebieden af te bakenen Heuvelland en de Antwerpse Kempen.

Zomer 2005 werd het wandelnetwerk in Heuvelland geopend. Er werden al meer dan 8000 wandelnetwerkkaarten verkocht, wat aantoont dat dit project een schot in de roos is. Het dient meermaals als voorbeeld bij de uitwerking van gelijkaardige systemen in België en in het buitenland!

Op het programma voor de komende jaren staan nog twee nieuwe wandelnetwerken. Een wandelnetwerk in de Westkustduinen, tussen Nieuwpoort en De Panne en het wandelnetwerk Bulskampvel in het Brugse Ommeland.

De stad leper en het Regionaal Landschap West-Vlaamse Heuvels vzw selecteerden in het bosrijke gebied ten zuiden van leper de meest aantrekkelijke en veilige wandelpaden en verbonden deze tot een samenhangend netwerk van ruim 100 km. Waar twee of meer wandeltrajecten elkaar kruisen, ontstaat een knooppunt. In de regio van de leperboog werden op deze manier ruim honderd knooppunten geselecteerd en genummerd.

De 'Ypres Salient' of leperboog was in de Eerste Wereldoorlog het strijdtoneel van gruwelijke veldslagen tussen vijandelijke troepen. Vandaag vormt de regio ten zuiden van de Vredesstad het groene decor voor een eigentijds wandelproduct.

De kaart voor het wandelnetwerk werd zeer gedetailleerd uitgewerkt, op schaal 1/12.500. Met de tekstverwijzingen op de kaart komt de wandelaar alles te weten over de bezienswaardigheden, het landschap, de geschiedenis, de Eerste Wereldoorlog en de "couleur locale' van de leperboog. De kaart is gedrukt op scheurvrij en waterbestendig papier. U kunt een Nederlandstalige of een Franstalige versie aankopen tegen 6 euro bij Westtoer of bij de lokale diensten voor toerisme.

Graag wil ik de verschillende partners bedanken die voor de realisatie van dit project de handen in elkaar hebben geslagen. Het wandelnetwerk leperboog is een aanwinst voor de provincie West-Vlaanderen. Dank dus aan het College van Burgemeester en Schepenen van de stad leper en de medewerkers van het streekbezoekerscentrum voor leper en de Westhoek. Dank aan Lieven Stubbe, van de milieudienst van stad leper en Xavier Vlaemynck, van het Regionaal landschap West-Vlaamse Heuvels, die als terreindeskundigen de realisatie van het wandelnetwerk van zeer nabij opgevolgd hebben.

Veel recreatieve routes komen tot stand met de bereidwillige medewerking van landbouwers en private eigenaars, bij dit wandelnetwerk is dit ook het geval. Ik bedank hen daarom van harte voor hun medewerking. Graag ook een woord van dank voor de Groene Kans, Paul Wittevronghel, Yvan Desseyn en Eric Malfait.

Ik dank de afdeling productontwikkeling van Westtoer, die instond voor de coördinatie. Wij noemen graag Tim Provoost, Nele Vandepitte, Dirk Veriet, John Vanquickenborne, Bart Courtens, Wim Ongenae, Norbert Corvers, Bart Cardon, John Vandaele, Angelino Derycke, Ann Vanoverbeke, Hilde Goossens en Lien Phlypo. Gisèle Keersebilck, Cindy Baute en Ann Vandamme van de dienst communicatie van de Provincie West-Vlaanderen hebben deze officiële opening georganiseerd.

Ik doe traditioneel een oproep doen voor Peters en Meters van dit wandelnetwerk. Om het recreatieve aanbod kwalitatief op peil te houden doet Westtoer immers beroep op vrijwilligers die de routes en netwerken controleren. Vandaag hebben we reeds meer dan 50 peters en meters zodat ik mijn oproep hier niet herhaal.

Met dank voor uw aandacht, uw aanwezigheid en uw oprechte belangstelling We gaan nu over tot de onthulling van het startbord!

Na de onthulling van het infobord konden de wandelaars onder leiding van Lieven Stubbe op pad.

Zeer veel wandelaars op deze opening.

Een poortje zorgde voor wat opstopping.

Het wandelnetwerk herken je aan deze bordjes. Hier ben je dus op knooppunt nr. 68.

Ook de viervoeters mochten mee.

Zicht op de Verdronken Weide.

Overal staan infoborden met informatie voor de wandelaar en natuurliefhebber. Ook deze groep wandelaars stond klaar om te vertrekken.

Proficiat aan allen die hebben meegewerkt aan dit wandelnetwerk. We kunnen je maar één raad geven: trek regelmatig je wandelschoenen aan !!

De kaart van het wandelnetwerk kun je verkrijgen bij de toeristische diensten in de regio.

Ook jouw informatie is hier welkom, zolang het maar betrekking heeft op (een aspect van) de Westhoek.

Enkele voorbeelden:

  • Jullie organiseren of bezoeken een rommelmarkt, een tentoonstelling, ...
  • Jullie voeren een protestactie voor meer fietspaden in uw gemeente
  • Jullie bedrijf hield een opendeurdag
  • Jullie vereniging organiseert een groot evenement
  • Je grootmoeder wordt 100 jaar
  • Je huwt
  • Je ouders vieren hun huwelijksjubileum
  • Julle krijgen een kindje of een tweeling
  • ...

Foto's en een korte begeleidende tekst kun je steeds doorsturen naar info@westhoek.be

Technische vereisten:

  • foto's: apart doorsturen in gif- of jpg-formaat (max. 400 pixels breed)
  • tekst : in je mailbericht of een Word-document

Foto's en teksten die niet voldoen aan deze voorwaarden zullen systematisch geweigerd worden.