Je was erbij > Overzicht

Tentoonstelling Anne Frank - Koekelare - 01/11/2005

Anne Frank kreeg op 1 november een postuum en daverend applaus in Koekelare alwaar voor haar in funerarium Vanderheeren een tentoonstelling is gereserveerd. De tentoonstelling is nog elke dag open van 14u00 tot 18u00 en dit tot en met 13 november.

Speech Robert Vande Caveye:

Dames en heren,

Ik heet u van harte welkom op de eerste tentoonstelling ooit in funerarium Vanderheeren. Een tentoonstelling rond Anne Frank. Je hoort het niet zo vaak dat in een funerarium een tentoonstelling wordt georganiseerd. Originaliteit kan hier zeker tellen. Het is weliswaar zeer toepasselijk om juist vandaag onze doden te herdenken, maar dit eens open te trekken naar de mensen die voor onze vrijheid en onze waarden hebben geleden en hun leven hebben gegeven, zonder dat ze dit wensten.

Deze tentoonstelling rond Anne Frank is razend actueel, want het voormalige huis van de Nederlandse Anne Frank aan het Merwedeplein in de Amsterdamse rivierenbuurt is nog maar pas sinds vorige week donderdag volledig hersteld in de oorspronkelijke staat. De familie Frank woonde van december 1933 tot juli 1942 in de woning, tot ze moesten onderduiken. Vrijdag werd het pand officieel ingehuldigd in aanwezigheid van Buddy Elias, de neef van Anne Frank. Het huis werd door het Nederlandse bedrijf Ymere terug in de oorspronkelijke stijl hersteld. De kamer van Anne en haar zus Margot werd precies hetzelfde als vroeger
ingericht. Een team van specialisten verwijderde onder leiding van een restauratiearchitect alle veranderingen die in het huis na 1942 werden aangebracht. Op basis van onderzoek in de woning en door middel van foto's wist het team onder meer te achterhalen welke kleuren verf en welk soort behang de familie Frank gebruikt had. De woning krijgt bovendien ook een bijzondere bestemming. De Stichting Amsterdam Vluchtstad heeft het huis gehuurd om er buitenlandse schrijvers in veiligheid te laten wonen en werken. De eerste bewoner, die een jaar lang zal blijven, is de 32-jarige Algerijnse romanschrijver en dichter El-Mahdi Acherchour

Enfin. Niemand wenst vroeg te sterven, zo ook Anne Frank, een meisje dat vol verwachtingen ten opzichte van het leven stond. Het is haar persoonlijk verhaal. In dit funerarium wordt ook het persoonlijke verhaal verteld, maar dit naast dit van vele lokale mensen die alhier sterven. Het belangrijkste voor funerarium Vanderheeren was een nieuw gebouw creëren dat de drempelvrees wegneemt en in de doodse wereld specifiek functioneel naar voren brengt. De rouwkamers zelf moesten dus meer zijn dan gewoon een moderne ruimte… maar zullen in de toekomst ook de mogelijkheid bieden aan kunstenaars om hier artistiek en gevoelige elementen aan te brengen op een serene manier. Daarnaast is het ook zo dat dit gebouw speciaal is aangepast zodoende dat rolstoelgebruikers zeer makkelijk onze rouwkamers kunnen bereiken. Over functionaliteit en voorafgaand denkwerk gesproken, hebben deze mensen zeer nauw onderhandeld met hun architect ten einde voor een afgerond geheel te zorgen. Gezien de vergrijzing van de bevolking is dit uiteraard een noodzaak. Het testament neerschrijven of er voor zorgen dat mensen kunnen deel uit maken van de continuïteit der dingen door een mooi afscheid, dat is dan weer de missie van Vanderheeren. Het levensbouwwerk van een overlevende naar voren brengen is een specifiek meesterschap waarvan hun enorme dadenkracht de grootste troef is. In dit funerarium werden steeds vier centrale ideeën gekoesterd in het ontwerp van ons funerarium. De evolutionaire stuwkracht, de duur, de intuïtie en een bepaalde vorm van spiritualisme. Eén daarvan is blijkbaar die drang die zich in een spiritualiteit inschrijft. Liefde voor de medemens is voor hen van enorm belang. Een stijging van temperatuur is reeds voldoende om een chaos binnen zijn moleculen te veroorzaken. Als je bepaalde beschouwingen maakt die niet ogenblikkelijk tot het doe-aspect van het begraven behoren, zie je meteen hoeveel andere facetten er zich aan je actieve processen kunnen toevoegen. Zo worden we tot de veelheid toegelaten – de veelheid van het mens zijn – elk mens is immers uniek. Dat proberen deze mensen ik telkens weer te brengen door voor elke begrafenis ook zelf andere teksten te maken en de dienst er individueel anders te laten uitzien – aantonen dat er tal van mogelijkheden zijn of een unieke personal touch toevoegen aan elke dienst..."

Dood gaan – dat is ook een lied spelen… het is het uitdoven van een levenslied en het herbeginnen van een nieuw lied. Ik geef nu het woord aan Martine Bundervoet, zaakvoerster samen met Marnix Vanderheeren van dit uitvaartcentrum.

Speech Martine Bundervoet:

Martine:” Dames en heren, namens funerarium Vanderheeren, wil ik ook nog het één en het andere meegeven over mijn ervaringen met begravingen. Naarmate ik ouder word, leef ik almaar meer met de families mee. Naar hen kunnen luisteren, is zeer belangrijk. Ze moeten met hun verdriet bij je terecht kunnen. We moeten uiteraard ons brood verdienen, maar ik vind het commerciële niet van doorslaggevend belang. Mensen bijstaan en helpen, komt op de eerste plaats. Zelf werk ik ook in het ziekenvervoer. Ik had de gewoonte dat alles vrij vlot verliep, maar met die job in het funerarium ging het in het begin wat minder goed, dus beet ik er me maar in vast en heb ik op eigen houtje "op het veld" de mogelijkheden, de kundigheden van de kunst van het rouw leiden en begraven verkend en
verworven. Ons principe vertaalde zich door de stelling: wie niets in zijn zak heeft, kan niets geven. Zo simpel was dat. Dit grondprincipe is in vele sectoren blijkbaar nog niet ingewilligd. Ik tracht het te doen, want er lopen ook in het funerariumwezen veel cowboys rond.

Dood is altijd het einde voor de persoon in kwestie. De meeste familieleden hebben uiteraard moeite met dit gegeven. De persoon is nog in gedachten van de familie en van de vrienden. De persoon is ergens voor velen dan nog niet echt dood. Als mensen bij ons komen, ondervinden we vlug met wie we te maken hebben. Ons eerste werk is dan de persoon opbaren… Maar we komen uiteraard ook vaak in contact met families waarbij het onderling niet zo goed gaat en waar er allerlei twisten bezig zijn. Dikwijls zegt de ene zwart en de andere wit… Dan moeten we vrederechter spelen en ergens grijs proberen te vinden. We proberen met andere woorden compromissen te sluiten en mensen toch weer dichter bij elkaar te brengen, ook al lukt dit niet altijd. Voor mij is dit echt het enige beroep in mijn leven. Ik wil al altijd mensen helpen en mensen bijstaan. Ik heb een sociale drang in mij net als mijn vrouw om mensen bij te staan in nood. Dood is toch nood hé. Veelal krijg ik dan ook enorm veel terug van mensen. Het is al gebeurd dat ik dankzij het werk eeuwige vriendschapsbanden heb gesmeed. Dit alles is mogelijk door onze serene en puur menselijke aanpak. Een mens die een verlies te verwerken heeft, moet in de eerste plaats ook getroost worden en zich ook vooral thuis kunnen voelen in het funerarium. Hij/zij moet ten opzichte van ons ongeremd zichzelf kunnen zijn en ten volle zijn emoties kunnen tentoonstellen, waarna ze altijd bij ons op begrip kunnen rekenen en ons luisterend oor soms wonderen kan verrichten. Je moet je immers openstellen voor wat mensen in deze moeilijke periode vertellen, maar daarnaast moet je ook blijk geven van discretie. Soms moet je wat jezelf weet of denkt opzij kunnen zetten en met open vizier openstaan voor de wereld van elke mens. Mensen naar waarde schatten, hun gevoeligheden erkennen, m.a.w. mens zijn onder de mensen. Het is ook meer dan dat.

Naast het mens zijn moet je ook de zakelijke aspecten onder woorden kunnen brengen en dit zonder de mensen te moeten forceren. Je mag niet altijd denken dat je mensen alles kunt verkopen… Je moet ook rekening houden met de sociale omstandigheden alwaar de mens zich in bevindt. Ik probeer hierbij altijd ten volle rekening te houden met de expliciete wensen van de familie van de overledene. Soms moet je mensen in hun emotie van de dag temperen, want soms zouden velen hun dierbare laatste bezit aan de overledene willen uitgeven. Dat proberen wij ten alle koste te vermijden.

Speech Andy Vermaut

Wij hebben met z’n allen op deze wereld een missie. Een missie om het onrecht waarvan we op de hoogte worden gesteld, te herdenken en dit te verspreiden en zo de hoop levendig te maken dat het wereldgeweten deze onrechtvaardigheden helpt ondermijnen en tegen houden. We hebben een missie om alle mensen die slachtoffer geworden zijn van menselijke kortzichtigheid te herdenken. Zo ook Anne Frank.

De promotie van open dialoog en voornamelijk evenwaardigheid tussen culturen is op dit vlak zeer belangrijk, vooraleer we aan deze herdenking kunnen beginnen. De bommen die in onze wereld worden gebruikt maken de verschillen in onze harten groter. Meer en mensen uit de internationale gemeenschap komen te samen en reageren tegen oorlogspropaganda en de oorlog op zichzelf. Elke dag komen nieuwe Anne Frank’s om het leven. Elke dag nog. Het zijn ook onbekende soldaten…De onbekende soldaten zijn er zoveel: elk slachtoffer van collateral damage, elke slachtoffer van een oorlog waartin godsdienst wordt gebruikt, elk slachtoffer van onrechtvaardigheid. Maar wee diegenen die de eer van deze slachtoffers misbruiken om zelf nog meer slachtoffers te maken. Wij, samen met de volkeren van de wereld hebben de plicht om verantwoordelijkheid op te nemen voor acties die in onze naam worden uitgevoerd. Dames en heren, kijk aandachtig naar de panelen en probeer uw les te leren.

Laat ons zeggen dat het een eer is dat wij in staat zijn om onze doden te herdenken.In sommige regimes op deze wereld is dit helemaal niet zo vanzelfsprekend. De doden kunnen begraven en er een plechtigheid voor voorzien, het is iets wat gewoontjes is geworden. De vrijheid die we hierbij hebben om van elke plechtigheid een persoonlijke touch toe te voegen, bewijst de grootsheid van onze maatschappij. Je wordt tot de veelheid van deze grootsheid toegelaten door respect te hebben voor de dood en een reconstructie te brengen van wat die persoon is en was. Daarvoor moet je ook wel veel doen op vele gebieden, op vele terreinen die niet altijd even belangrijk lijken maar waar deze mensen zicht toch niet te min achten om ze te betreden. Het is precies de kleinschaligheid van dit funerairum die een unieke troef is! Ik denk dat bekwaamheid hierbij belangrijk is, want kennis en inzet gaat zonder datgene te vergeten dat de Fransen en Engelsen "chance" noemen. Dit begrip is verbonden aan de "instantanétijd". Het staat voor de dingen die je door onmiddellijke innerlijke aanschouwing verkrijgt. Vanderheeren houdt hier rekening mee in zijn kleinschalig funerarium. Ik denk dat veel kunstenaars en wetenschappers ook uit deze troebele zones putten alsof
de dingen daar reeds voorhanden zijn. Ze verblinden je soms en verwarren je zeker. Ze bieden zich aan voor wie ze kan grijpen. Men noemt dat toeval, coïncidentie, random of de "fuzzy logic" van de computerprogramma's, want het is niet altijd het lot dat ons tot de dood brengt. Je uur is niet altijd gekomen om te komen… Enfin. Dit is dan weer een hele andere discussie.

Maar vooraleer de tentoonstelling te laten openen door burgemeester Patrick Lansens die de Belgische driekleur zal doorknippen,, zou ik u willen vragen voor de waardigheid van Anne Frank, een applaus te willen geven… Een applaus voor een overleden Joods meisje dat vol verwachtingen was voor het leven… ze is overleden, maar ze verdient een applaus. Dames en heren, alhier aanwezig mag ik een krachtig applaus vragen voor Anne Frank, voor haar grootsheid, voor haar strijd, voor haar dagboek, voor haar onrecht die ze heeft ondergaan.

Dank aan Andy Vermaut voor de info en de foto's.

Ook jouw informatie is hier welkom, zolang het maar betrekking heeft op (een aspect van) de Westhoek.

Enkele voorbeelden:

  • Jullie organiseren of bezoeken een rommelmarkt, een tentoonstelling, ...
  • Jullie voeren een protestactie voor meer fietspaden in uw gemeente
  • Jullie bedrijf hield een opendeurdag
  • Jullie vereniging organiseert een groot evenement
  • Je grootmoeder wordt 100 jaar
  • Je huwt
  • Je ouders vieren hun huwelijksjubileum
  • Julle krijgen een kindje of een tweeling
  • ...

Foto's en een korte begeleidende tekst kun je steeds doorsturen naar info@westhoek.be

Technische vereisten:

  • foto's: apart doorsturen in gif- of jpg-formaat (max. 400 pixels breed)
  • tekst : in je mailbericht of een Word-document