Je was erbij > Overzicht

Congolese gespreksavond in Hertog van Arenberg - Koekelare - 30/04/2004

Elke Vanacker vertelde over Congo

Elke Vanacker (20) woonachtig in de Provinciebaan 70 en dochter van garagist-depanneur Leo Vanacker (51) en Ria Verhelst (48) is pas terug van een verblijf van twee maanden in Congo (het voormalige Zaïre). Elke Vanacker was in Congo in het kader van een stage voor haar laatste jaar lerarenopleiding Economie, Wiskunde en Informatica die ze volgt aan het KHBO in Brugge. Elke Vanacker gaf er twee maanden les aan jongeren van het tweede tot en met vijfde middelbaar in Likasi en leerde de Congo en zijn Congolezen als geen één kennen. Op 30 april vertelde ze om 20u00 in opdracht van „De Missie” haar reisverhaal in de bovenzaal van de Hertog van Arenberg. De Congolese gespreksavond in een organisatie van De Missie in de Koekelaarse Hertog van Arenberg was een succes. Een 40-tal mensen zakten af naar deze avond.

Elke Vanacker is niet te spreken over de machtsverhoudingen die in dat land tussen de mensen zijn georganiseerd of juist niet zijn georganiseerd. Elke vertelt:„In de Congolese mentaliteit heb je een zeer sterk machtsvertoon. Iemand die macht heeft zal dat ook op alle manieren uitbuiten. Het machtspatroon is er verbonden met de leeftijd. Gastjes van het 6de leerjaar commanderen er werkelijk gastjes van het 5de leerjaar om hun boekentas kilometers ver mee te dragen. Het lijkt wel een soort slavensysteem. Ook de lijfstraffen zijn in de scholen nog altijd een feit. Ze slaan met een lat tegen het achterwerk van de kinderen en ook tegen hun vingers en soms moeten ze voor hun straf uren in de blakende zon staan. Dat machtsvertoon uit zich ook bij ouderen die je constant proberen af te persen. Toen wij de eerste avond vanuit Lumbumbashi naar een huis van de Xaverianen moesten, werden we onderweg 3 maal door bendes tegengehouden. Zij plaatsten met opzet bomen over de breedte van de weg, zodoende dat onze wagen niet kon doorrijden.

In een traject van slechts 15 kilometer zijn we zo 3 maal tegen gehouden en moesten we telkens aan deze bendes een smak geld betalen om verder te kunnen gaan. Ik had me Congo toch anders voorgesteld en dacht op die momenten: waar ben ik hier beland? Ook op school is er een groot probleem geweest. De leerlingen van het 4de en 5de leerjaar vroegen geld aan de kinderen van het 1e en 2e leerjaar. Ze moesten hen elke dag betalen en als ze dat niet zouden betalen, zouden ze het huis van hun ouders in brand steken of de ouders pijn doen of broertjes en zusjes kwetsen. De kleintjes die onder een enorme druk stonden, gingen dus geld stelen thuis om zo geen problemen te hebben. De ouders merkten dit en hebben de directie onmiddellijk ingelicht. De jonge afpersers zijn uiteindelijk van school gestuurd, maar eerst lichamelijk zeer zwaar gestraft door de directie. Slaan dat ze kwaken, is ongeveer de juiste definiëring van wat de directie met hen heeft gedaan. Ze hebben de leerlingen echt allemaal moeten martelen om zo de waarheid te kunnen kennen. Die gastjes riepen en tierden van de pijn, maar het is blijkbaar de enige methode die er werkt. Je kunt dit ergens volgens onze normen niet verdedigen, maar aan de andere kant, kan je het wel begrijpen,” zegt Elke Vanacker.

Van pontius naar pilatus

„De gezondheidszorg is er ook echt lamentabel. Ik ben daar in het staatshospitaal geweest en daar staan bedden zonder matrassen. De mensen liggen er gewoon op de verroeste veringen. Als die mensen er langer dan 1 dag worden opgenomen, moet de familie er eten komen brengen of anders hebben ze gewoon geen eten. Ik heb er enkele verschillende ziekenhuizen bezocht en dat was voor mij echt een bittere pil om slikken. Het blijft in mijn hoofd nazinderen. Dat was voor mij een cultuurschok. Er was in het ziekenhuis helemaal geen elektriciteit en ook geen stromend water. De laatste dag dat ik op school les gaf, had een jongen een dubbele armbreuk opgelopen. We zijn toen met die jongen naar het ziekenhuis geweest en de dokter zei dat de arm waarschijnlijk gebroken was. Dus moest we eerst naar de apotheker voor gips en alles wat nodig was om dit te verzorgen. De school moest dat betalen. Teruggekomen in het ziekenhuis, moesten we terug naar de apotheek voor en een speciale inspuiting, zodoende dat de breuken zichtbaar werden en er foto’s konden worden genomen. Op de foto bleek dan uiteindelijk dat de jongen geopereerd moest worden. Dus moesten we terug naar de apotheek vertrekken voor naald en draad en ontsmettingsmateriaal. Intussen was het al een stuk in de namiddag, zodoende dat men besliste om de operatie de dag er op te doen. Hoe het afgelopen is, weet ik niet. Ik weet wel dat die jongen vroeger al eens een breuk had opgelopen en dat was uiteindelijk niet goed aan elkaar gegroeid. Dit alles komt door de eenzijdige voeding die vooral op maïs is gebaseerd.”

Staatsveiligheid zelf betalen

Elke Vanacker:”Congo is werkelijk een land van verval. In veel Afrikaanse landen is er verbetering, maar daar zie je dat de situatie er echt hopeloos is. Daarom vragen vele Congolezen dat de Belgen terug zouden komen om daar alles opnieuw te organiseren en te structureren. Die reorganisatie mag er echter niet te grondig gebeuren. Sommige Congolezen proberen op alle mogelijke manieren te profiteren van het manke systeem. Zo is een Belg die wilde helpen met de reorganisatie, moeten vluchten. Hij had opgemerkt dat mensen die al 20 jaar dood waren nog altijd op de loonlijst van een fabriek stonden. Het geld werd nog elke maand opgehaald door de familie. Als hij dit zou aankaarten, beloofde men hem een kogel door het hoofd te schieten en dus koos hij maar voor het hazenpad. De corruptie tiert er welig en is er bijzonder moeilijk om aan te pakken.

Ook in het leger zitten verschrikkelijke bedriegers. Dat heeft alles te maken met de slechte betalingen. Er zijn 3 soorten soldaten: de presidentiële garde, de militaire en de wegpolitie. Ze hebben één ding gemeen: ze zijn allemaal even corrupt. Precies omdat ik een bezoek wou brengen aan de elektriciteitscentrale van Mwandingusha moest ik dit eerst aanvragen bij de Congolese staatsveiligheid. Toen ik daar kwam, moest ik aan de deur mijn gsm afgeven. Na een kwartier werd ik in het bureau binnen gelaten en ontmoette ik er de grote baas, die ons de toestemming zou geven. Het eerste deel van het gesprek spitste hij vooral toe op het lospeuteren van geld. Naar het einde van het gesprek, eiste hij dat ik tijdens mijn bezoek aan de elektriciteitscentrale zou vergezeld worden door een agent van de Congolese staatsveiligheid (ANR). Die agent moest ik echt echter zelf betalen en ook voorzien van eten en drinken. Dat klopt toch allemaal niet,” zegt Elke. „Toen ik de elektriciteitscentrale dan kon bezoeken, bleek uiteindelijk dat hij nog door Belgen was gebouwd in 1926. Nog 3 van de 6 generatoren werkten er. Sterk materiaal, dat Belgisch materiaal, zou ik zo zeggen,” aldus Elke Vanacker.

In veel Afrikaanse landen is er verbetering, maar daar zie je dat de situatie er echt hopeloos is. Daarom vragen vele Congolezen dat de Belgen terug zouden komen om daar alles opnieuw te organiseren en te structureren. Die reorganisatie mag er echter niet te grondig gebeuren.

Foto's en info Andy Vermaut.

Ook jouw informatie is hier welkom, zolang het maar betrekking heeft op (een aspect van) de Westhoek.

Enkele voorbeelden:

  • Jullie voeren een protestactie voor meer fietspaden in uw gemeente
  • Jullie bedrijf hield een opendeurdag
  • Jullie vereniging organiseert een groot evenement
  • Je grootmoeder wordt 100 jaar
  • Je huwt
  • Je ouders vieren hun huwelijksjubileum
  • Julle krijgen een kindje of een tweeling
  • ...

Foto's en een korte begeleidende tekst kun je steeds doorsturen naar info@westhoek.be

Technische vereisten:

  • foto's: apart doorsturen in gif- of jpg-formaat (max. 400 pixels breed)
  • tekst : in je mailbericht of een Word-document

Foto's en teksten die niet voldoen aan deze voorwaarden zullen systematisch geweigerd worden.